EKOIQ
Göç yolculuğunda elektrik akımına kapılarak ölen leyleklerin sayısı artıyor. İstanbul Küçükçekmece’de gözlemlendiği kadarıyla, son bir haftada 101 leylek öldü, yedi leylek ise yaralı olarak bulundu. Yetkililerin acilen harekete geçmesi talebiyle bir imza kampanyası başlatan Erdem Kuruca, “Daha kaçının ölmesini bekleyeceğiz?” diye sordu. Yürütülen kampanya kısa sürede 6 bine yakın imzaya ulaştı.
Küçükçekmece Gölü’nün kuzeyindeki Tahtakale’de, göç sırasında dinlenmek ve gecelemek için demiryolu hatlarındaki katener tellerine ve direklere konan leylekler, elektrik akımına kapılarak yaşamını yitiriyor. Her geçen gün yeni ölümlerin ve yaralanmaların yaşandığı bölgede, göç sezonunun başlamasıyla birlikte risk daha da büyüyor.
Elektrik iletim ve dağıtım hatları ile demiryolu elektrifikasyon sistemleri, özellikle göç dönemlerinde kuşlar açısından önemli riskler oluşturabiliyor. Bu nedenle riskli hatların belirlenmesi ve kuşların konmasını veya elektrik akımına maruz kalmasını önleyecek teknik önlemlerin alınması önem taşıyor.
“Müdahale Kalıcı Bir Çözüme Dönüşmeli”
Kampanyacı Erdem Kuruca, leylek ölümlerinin önlenmesi için özellikle demiryolu hatlarının acilen incelenmesi gerektiğini belirterek, “TCDD Bölge Müdürlüğü, toplu ölümlerin yaşandığı noktada kısa vadede acil önlemler alacağını, uzun vadede ise benzer ölümlerin tekrar yaşanmaması için ilgili uzmanların görüşlerine başvuracağını iletti. Bu gerçekten önemli ve sevindirici bir gelişme. En azından bu noktadaki ölümlerin durdurulması için bir adım atılıyor” dedi.
Müdahalenin kalıcı bir çözüme dönüşmesinin önemine dikkat çeken Kuruca, şunları söyledi: “Bugün burada yaşanan ölümleri durdurmak elbette çok önemli, fakat aynı sorunun başka bir noktada tekrar yaşanmasını istemiyoruz. Başta Trakya ve Marmara olmak üzere göç yolları üzerindeki riskli demiryolu ve elektrik hatlarının belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması gerekiyor. Bu nedenle yetkililerden yalnızca mevcut vakaya müdahale edilmesini değil, benzer ölümlerin önüne geçecek kalıcı adımlar atılmasını talep ediyoruz. Bu konuyu gündemde tutmaya ve takip etmeye devam edeceğiz.”
“Mevcut Çalışmalar Yeterli Olmuyor”
Türkiye’nin leylek, pelikan, şahin, akbaba ve kartal gibi süzülerek göç eden kuş türleri açısından önemli yaşam alanlarına ev sahipliği yaptığını belirten Doğa Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Tuba Kılıç Karcı, derneğin, bu kuşlar üzerindeki en büyük tehdit olan elektrik çarpmasını engellemek için saha çalışmaları gerçekleştirdiğini söyledi.
Elektrik hatlarındaki direklerin yalıtılması ve diğer azaltım önlemlerinin uygulanması konusunda elektrik şirketleriyle birlikte çalıştıklarını dile getiren Karcı, “Ne yazık ki mevcut çalışmalar Türkiye’nin geniş coğrafyası ve elektrik hatlarının farklı kurum ve kuruluşların sorumluluğunda bulunması nedeniyle yeterli olmuyor. Elektrik hatlarının planlanmasından direk tiplerinin seçimine, hatların geçtiği güzergahlardan riskli alanların belirlenmesine kadar tüm süreçler ekolojik açıdan değerlendirilerek tasarlanmalı. Hat sahipleri, uzmanların desteğiyle gerekli azaltım önlemlerini ivedilikle hayata geçirmeli” dedi.
Dernek olarak bu alandaki bilgi ve deneyimleriyle gerekli çalışmalara destek vermeye hazır olduklarını vurgulayan Karcı, “İlgili tüm kurumları, göçmen kuşların güvenliğini sağlamak ve bu tehdidi kalıcı olarak azaltmak amacıyla ülke çapında bütüncül bir planlama ve uygulama süreci başlatmaya çağırıyoruz” şeklinde konuştu.
Silivri, Mersin, Eskişehir… Farklı Bölgelerden Benzer Bildirimler
Kuş Kolektifi’nden Seda Elhan ise sahadan gelen bilgilerin kayıt altına alınması ve paylaşılması sürecine dikkat çekerek, “Küçükçekmece’de yaşanan ölümlerin ardından Kuş Kolektifi olarak sahadan gelen görüntü ve bilgileri kayıt altına alarak kamuoyuyla ve sivil toplum kuruluşlarıyla paylaştık” dedi.
Silivri, Mersin ve Eskişehir gibi farklı bölgelerden gelen benzer bildirimlere işaret eden Elhan, yaşananların tek bir noktadaki olaydan ibaret olmadığını gösterdiğini söyleyerek, “Güvenli konaklama alanlarının azalması, kuşların enerji ve demiryolu hatları gibi riskli yapılarda toplanma ihtimalini artırabiliyor. Bu nedenle göç döneminde yaşanan bu tür vakaların yalnızca tek tek olaylar olarak değil, kuşların göç ve konaklama davranışlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. Biz de sahadan gelen yeni bilgileri izlemeye, kayıt altına almaya ve ilgili kurumlara aktarmaya devam edeceğiz” diye konuştu.
“Yaklaşık 1 milyon Leylek İstanbul Boğazı Üzerinden Uçuyor”
Türkiye’nin kuşlar için en önemli göç yolları üzerinde bulunduğunu, Avrupa-Afrika arası her sonbahar yaklaşık 1 milyon leyleğin İstanbul Boğazı üzerinden uçtuğunu belirten Elhan, başlayan göç sezonu ile birlikte önümüzdeki günlerde çok daha büyük sürülerin bölgeden geçeceğini ve hızlı adım atmanın önemini vurguladı.
Kampanya kapsamında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Ulaşım ve Altyapı Bakanlığı, TEDAŞ, TEİAŞ, Dağıtım Şirketleri ve TCDD ile DKMP başta olmak üzere ilgili kurumlara; riskli demiryolu, iletim ve dağıtım hatlarının acilen belirlenmesi, mevcut risklerin incelenmesi ve göç dönemi devam ederken gerekli önlemlerin hayata geçirilmesi için çağrı yapıldı.
Kampanyacı Kuruca, “Daha fazla leyleğin ölmesini beklemeden harekete geçilmesi gerekiyor” diyerek, herkesten konunun takipçisi olmasını talep etti. Yetkililerin acilen harekete geçmesi talebiyle başlatılan imza kampanyasında kısa sürede 6 bine yakın imzaya ulaşıldı.
