Su Ölçümü ve İzleme Temel Su Politikası Haline Gelmeli

Birleşmiş Milletler’in son raporları, hâlâ milyarlarca insanın temiz suya erişemediğine dikkat çekerken, 18 Eylül Dünya Su İzleme Günü, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nın çok uzağında olduğumuza işaret etmekle birlikte su izleme ve su ölçme faaliyetlerinin temel politika olarak benimsenmesi çağrısında bulunuyor.

Son veriler milyarlarca insanın hâlâ güvenli şekilde yönetilen su ve sanitasyon hizmetlerinden yoksun olduğunu gösterirken, 18 Eylül Dünya Su İzleme Günü de Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nın (SKA) çok uzağında olduğumuza işaret ediyor.

İlk olarak 2002 yılında Amerika’nın Temiz Su Vakfı (America’s Clean Water Foundation – ACWF) adlı sivil toplum kuruluşu (STK) tarafından başlatılan Dünya Su İzleme Günü, bir yıl sonra Uluslararası Su Birliği ve ABD Çevre Koruma Ajansı’nın da katkılarıyla uluslararası bir boyuta taşındı.

Yıllar içinde küreselleşen gün, aynı zamanda bir küresel farkındalık ve eğitim girişimi. İnsanların yaşadıkları yerlerde yerel su kaynaklarının durumunu izlemelerini teşvik etmek, su kalitesi konusunda farkındalık yaratmak ve dünya genelindeki su kaynaklarının korunmasına yönelik toplumsal katılımı güçlendirmek ise en önemli amaçları arasında yer alıyor.

Herkes için Temiz Su Amacının Uzağındayız

Küresel anlamda suyun durumu hakkında en kapsamlı rapor olan BM’nin Su Kalkınma Raporu’nun 2026 verileri hiç de iç açıcı değil. Rapora göre, dünya genelinde 2,1 milyar kişi hâlâ güvenli şekilde yönetilen içme suyuna erişemiyor. 3,4 milyar kişi, güvenli şekilde yönetilen sanitasyon hizmetlerinden yoksun ve 1,7 milyar kişi de ev içi temel hijyen hizmetlerine erişemiyor. Kadınlar ve kız çocukları her gün yaklaşık 250 milyon saatini su toplamaya harcıyor. 2025 yılı itibarıyla da sağlık kuruluşlarının yalnızca %85’inde temel su hizmeti bulunuyordu.

BM ayrıca ülkelerin su ve sanitasyon verilerini üretmesine ve bu verileri politika, planlama ve yatırımlarda kullanmasına yardımcı olmak amacıyla bir başka rapor daha yayımlıyor. Herkes için temiz su sanitasyon erişilebilirliğini ve sürdürülebilir su yönetimini sağlamayı amaçlayan SKA-6 ile bağlantılı olarak, SKA-6 için Entegre İzleme Girişimi adını taşıyan söz konusu raporun 2026 yılı versiyonunda, mevcut küresel ilerlemenin hedeflerin tamamına ulaşmak için yeterli olmadığı ve ilerlemeyi hızlandırmanın zorunlu olduğu özellikle vurgulanıyor.

Su ölçümünü ve izlemeyi teknik bir faaliyet olmaktan çıkarıp su politikalarının temel araçlarından biri haline getirmek gerektiğine dikkat çeken raporda, özellikle su ve sanitasyon verilerinin, hesap verebilirliğin güçlendirilmesi, yatırımların artırılması ve daha etkili kararlar alınması için gerekli olduğunu ifade ediliyor. Yanı sıra yalnızca suyun kalitesini ölçmenin değil, su krizinin de görünür ve ölçülebilir hale getirmenin önemine değiniliyor.