EKOIQ
Dünya Göçmen Kuşlar Günü, her ilkbaharda ve sonbaharda milyarlarca kuşun, kendine uygun üreme alanı bulmak için uzak diyarlara göç ederken, insan kaynaklı birçok engelle karşı karşıya kaldığına özellikle dikkat çekiyor. “Her Kuş Önemlidir – Gözlemleriniz Değer Taşır!” temasıyla gün, kuşların korunması ve bilimsel araştırmalar açısından vazgeçilmez olan çalışmaları ön plana çıkarıyor.
Her yıl ekim ayının ikinci cumartesi günü olarak kabul edilen ve bu yıl 10 Ekim tarihine denk gelen “Dünya Göçmen Kuşlar Günü”, 2026 yılı boyunca göçmen kuşların korunmasında vatandaş biliminin oynadığı önemli role dikkat çekecek.
Göçmen kuşlar ve onların korunması için uluslararası iş birliğinin gerekliliği konusunda farkındalık yaratmayı amaçlayan bu özel gün, ilk olarak Birleşmiş Milletler (BM) Çevre Programı (UNEP) tarafından yönetilen iki uluslararası anlaşmanın sekretaryaları olan Göçmen Yabani Hayvan Türlerinin Korunmasına İlişkin Sözleşme ve Afrika-Avrasya Göçmen Su Kuşları Anlaşması iş birliğiyle başlatıldı. İlk etkinlikler ise 2006 yılında Kenya’da gerçekleştirildi. 2017’de Amerika kıtasında yürütülen Uluslararası Göçmen Kuşlar Günü kampanyasıyla ortaklık kuruldu ve 2018’den itibaren birleşik kampanya küresel ölçekte yürütülmeye başlandı.
Dünya Göçmen Kuşlar Günü, her ilkbaharda ve sonbaharda milyarlarca kuşun, kendine uygun üreme alanı bulmak için uzak diyarlara göç ederken, insan kaynaklı birçok engelle karşı karşıya kaldığına özellikle dikkat çekmeye çalışıyor. Nitekim iklim değişikliği nedeniyle sıcaklık ve yağış rejimlerindeki değişimler göç zamanlarını, rotalarını, besin kaynaklarını ve üreme başarısını etkiliyor.
Bir yandan da sulak alanların kuruması, ormansızlaşma, kentleşme ve tarımsal faaliyetler de bu kuşların beslenme, dinlenme ve üreme alanlarını tehdit etmeye devam ediyor. Cam binalarla çarpışmalar, elektrik hatları, pestisitler, plastik kirliliği, yasa dışı avcılık ve ışık kirliliği göçmen kuşlar için insan kaynaklı diğer önemli riskleri oluşturuyor.
Bilgi Birikimi Kuşları Korumaya Yarıyor
Dünya Göçmen Kuşlar Günü’nün 2026 teması ise “Her Kuş Önemlidir – Gözlemleriniz Değer Taşır!” olarak belirlendi. Tema, göçmen kuşların korunmasında özellikle vatandaş biliminin oynadığı önemli role dikkat çekiyor.
2026 kampanyası, kuşların korunması ve bilimsel araştırmalar açısından vazgeçilmez olan çalışmaları ön plana çıkarıyor. Dünyanın dört bir yanındaki bireylerin, toplulukların ve kuruluşların, sınırları aşan göçmen kuşların daha iyi korunabilmesi için bilgi birikiminin geliştirilmesine nasıl katkıda bulunduğunu da vurguluyor.
Her kuş gözleminin önemli olduğunun altını çizen tema, farklı katılım olanaklarını göstererek ve dünyanın tüm göç yollarında yürütülen mevcut gözlem çalışmalarını öne çıkarıp kutlayarak bireyleri, toplulukları ve kuruluşları kuş izleme çalışmalarına ve vatandaş girişimlerine aktif olarak katılmaya teşvik etmeyi de amaçlıyor.
Dünya Göçmen Kuşlar Günü, bu yıl, aynı zamanda Uluslararası Su Kuşları Sayımı’nın 60. yıl dönümüne denk geliyor. Bu yıl dönümü, göçmen su kuşlarını izlemek ve korumak amacıyla yürütülen küresel çabayı kutlamak ve dünyanın tüm göç yollarında vatandaş bilimi girişimlerini teşvik etmek için de bir fırsat olarak görülüyor.
