EKOIQ
Barış ve Kalkınma için Bilim Günü, “Güven, Dönüşüm ve Gelecek: 2050 için İhtiyaç Duyduğumuz Bilim” başlıklı temasıyla 2050 yılına giden süreçte, sürdürülebilir bir dünya için bilimin dönüştürücü gücünün büyük bir fırsat yaratacağına dikkat çekiyor.
Bilim ve toplum arasındaki ilişkiye yönelik taahhütleri ele alan özel bir etkinlik düzenlenmesi fikri, 1999 yılında, Budapeşte’de gerçekleştirilen Dünya Bilim Konferansı’nın olumlu sonuçlarından biri oldu. Ardından 2001 yılında UNESCO, bilimin barışçıl ve sürdürülebilir toplumların inşasındaki rolüne dikkat çekmek amacıyla, 10 Kasım tarihini “Barış ve Kalkınma için Dünya Bilim Günü” olarak ilan etti.
Barış ve Kalkınma için Dünya Bilim Günü’nün “Güven, Dönüşüm ve Gelecek: 2050 için İhtiyaç Duyduğumuz Bilim” başlıklı 2026 teması, bilimin yalnızca bugünün sorunlarına çözüm üreten bir faaliyet olarak değil, 2050 yılında nasıl bir dünyada yaşayacağımızı belirleyecek temel araçlardan biri olarak ele alınması gerektiğine işaret ediyor.
Ortak Bilimsel Bilginin Paylaşılması
Bu özel gün, bilimin rolü konusunda kamuoyu farkındalığı yaratmaya çalışmakla birlikte ortak bilimsel bilginin paylaşılmasını ve bilimsel iş birliği geliştirilmesini de teşvik ediyor. Yanı sıra bilimin toplumların yararına kullanılması yönündeki kararlılığı güçlendirmeyi hedefliyor. Günün diğer amaçları ise şöyle: Bilimin karşı karşıya olduğu zorluklara dikkat çekmek, bilimsel çalışmalara yönelik desteği artırmak ve bilime yatırım yapılmasını sağlamak.
Bu kapsamda Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, Ağustos 2023’te, 2024-2033 dönemini “Sürdürülebilir Kalkınma için Uluslararası Bilim On Yılı” ilan etti. On yıl kararıyla, dünyanın en acil sorunlarının çözümünde bilimin vazgeçilmez rolü vurgulanmış oldu.
Halihazırda UNESCO öncülüğünde yürütülen bu on yıl, temel ve uygulamalı bilimler, sosyal ve beşeri bilimler ile disiplinler arası ve gelişmekte olan bilim alanları da dahil olmak üzere çok çeşitli bilim dallarını harekete geçirerek toplumlarda, ekonomilerde ve çevrede dönüştürücü değişime katkıda bulunmayı amaçlıyor.
Bilim İnsanlarıyla Toplum Arasındaki Güven İlişkisi Güçlendirilmeli
Bu yılki temanın ilk kavramı “güven”, bilimsel bilginin güvenilirliğini, şeffaflığını ve toplum tarafından benimsenmesini sağlamaya vurgu yapıyor. Bilimsel araştırmaların sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması ve bilim insanlarıyla toplum arasındaki güven ilişkisinin güçlendirilmesinin önemine değiniyor.
İklim değişikliği, biyoçeşitlilik kaybı, salgın hastalıklar, enerji ve gıda güvenliği gibi küresel sorunlarla mücadelede bilimin ve teknolojik yeniliklerin dönüştürücü gücünden yararlanmanın önemi biliniyor. Dolayısıyla günün 2026 teması kapsamında dönüşüme de vurgu yapılıyor. 2050 yılına uzanan sürece de dikkat çeken tema, bu dönem içinde daha sürdürülebilir, güvenli, adil ve refah düzeyi yüksek toplumların oluşturulması için bugünden bilimsel temelli politikalar geliştirmenin önemine, bu süreçte gelecek kuşakların ihtiyaçlarını ve uzun vadeli riskleri dikkate almak gerektiğine dikkat çekiyor.
