EKOIQ
COP31’in en önemli etkinliği olan COP31 Liderler Zirvesi bugün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde Antalya’daki COP31 Alanı’nın Mavi Bölgesindeki en büyük genel kurul salonu Anadolu’da başladı. Resmi açılış sonrasında konferansa katılan ülke liderleri aile fotoğrafı verdi. Fotoğrafta COP 31’e katılan ülke liderleri kadar katılmayan ülke liderleri de dikkat çekti.
COP31 Liderler Zirvesi, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımcı liderleri karşılaması ve ardından gerçekleşen toplu aile fotoğrafı çekimiyle başladı. Sonrasında açılış konuşmaları için katılımcı liderler salona geçti.
Aile fotoğrafına bakınca insan kaynaklı iklim krizi ile mücadele için bir araya gelen farklı kıtalardan onlarca ülke liderini görmek umut verici olsa da fotoğrafta yer almayan önemli ülkeler ve liderleri de var.
Uzmanlara göre Nepal ve Endonezya’da yaşanan iklim felaketlerinin ardından gelen COP31, insan kaynaklı iklim krizine karşı küresel kararlar almak için önemli bir fırsat yaratabilir. Ancak bazı önemli isimlerin zirvede yer almaması dikkat çekici. G7 ülkeleri arasında zirvede konuşması planlanan tek lider İngiltere Başbakanı Andy Burnham.
ABD Başkanı Donald Trump’ın iklim krizi ile mücadele konusunda yaptığı açıklamalardan sonra zirveye katılması zaten beklenmiyordu. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i ise Cumhurbaşkanı Yardımcısı Han Zheng temsil edecek. Dünyanın en büyük iki ekonomisi olan ABD ve Çin, aynı zamanda seragazı emisyonlarında da ilk sıralarda bulunuyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de COP 31’e katılım göstermeyen liderler arasında. Ayrıca Kanada Başbakanı Mark Carney ve Japonya Başbakanı Sanae Takaichi de zirveye katılım sağlamıyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de zirveye katılmayan isimlerden.
Erdoğan: “Tüm Sektörlerimizi Karbonsuzlaştırma Rotasında Yeniden Yapılandırıyoruz”
COP31 Liderler Zirvesi’nin açılış programında konuşan Erdoğan, “Küresel ısınma, biyolojik çeşitliliğin yok olması, doğal kaynakların ölçüsüz tüketimi, gıda güvenliğinin tehlikeye düşmesi ve yıkıcı iklim hadiselerine kadar ciddi sorunlarla yüzleşiyoruz” ifadelerini kullandı.
“Bizim medeniyetimizin merkezinde tabiata saygı vardır, yeryüzü korunup kollanması gereken mukaddes bir emanettir” diyen Erdoğan şunları söyledi: “Enerjiden sanayiye, ulaştırmadan tarıma kadar tüm sektörlerimizi karbonsuzlaştırma rotasında yeniden yapılandırıyor, ekonomimizin bütün sektörlerinde yeşil dönüşümü esas alıyoruz. Kalkınma hedeflerimizi ve enerji güvenliğimizi planlarken, çevresel faktörleri en ince ayrıntısına kadar gözetiyoruz. 2053 Net Sıfır Emisyon hedefimiz doğrultusunda Yeşil Kalkınma yolculuğumuzu kararlılıkla sürdürüyoruz.”
Sıfır Atık projesi ile ilgili konuşan Erdoğan “Hareketin başladığı 2017’de %13 civarında olan ulusal geri kazanım oranımız 2025 yıl sonu itibarıyla %40’a yaklaştı” bilgisini paylaştı.
“10 Öncelikli Alanda Somut İlerlemeler Sağlamayı Hedefliyoruz”
Az gelişmiş ve gelişmekte olan küçük ada devletlerinin finansmana, teknolojiye ve kapasite geliştirme imkanlarına erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti: “Temiz enerji dönüşümünden sıfır atığa, gıda güvenliğinden sanayileşmeye, iklime dirençli şehirlerden okyanusların korunmasına uzanan 10 adet öncelikli alanda somut ilerlemeler sağlamayı hedefliyoruz. Önümüzdeki 10 yıl içinde elektrik kullanım oranımızın %50 artırılmasını, atık üretimindeki artışın yarıya indirilmesini ve sanayide döngüsel malzeme kullanımının yaygınlaştırılmasını amaçlıyoruz.”
Pasifik ülkelerinin ihtiyaçlarını daha görünür kılmayı, bunları gündeme taşımayı, birincil sorumluluk olarak belirlediklerini aktaran Erdoğan, şunları söyledi: “İklim finansmanı daha ulaşılabilir, öngörülebilir ve ihtiyaçlara cevap verebilir hale getirilmeli. Küresel karbon bütçesini tarihsel olarak tüketen gelişmiş ülkeler, emisyon azaltımında, finansmanda daha fazla sorumluluk üstlenmelidir.”
Erdoğan sözlerine şöyle devam etti: “Çevre duyarlılığı, bütün kadim medeniyetlerin, bütün köklü kültürlerin, bütün dinlerin ortak hassasiyetlerinden biridir. İnsanlık olarak evimizin tek bir çatısı vardır, o da gökyüzüdür. İnsanlık olarak evimizin tek bir bahçesi vardır, o da yeryüzüdür. Şunu da açık açık söylemek isterim ki bizim başka bir gökyüzümüz, başka bir yeryüzümüz denizlerimiz, okyanuslarımız, ormanlarımız yoktur. Ancak bugün insanlık aşırı tüketim hırsının da etkisiyle belki de tarihinin en derin varoluş krizlerinden birini yaşıyor. Küresel ısınmadan, biyolojik çeşitliliğin yok olmasına, doğal kaynakların ölçüsüz tüketiminden, gıda güvenliğinin tehlikeye düşmesine, ekolojik tahribattan ani ve yıkıcı iklim hadiselerine ciddi sorunlarla yüzleşiyoruz.
Yanan bir ormanın, kuruyan bir ırmağın, kirlenen bir denizin, kesilen bir ağacın, gezegenin tamamının canını yaktığını hepimiz çok iyi biliyoruz. Akdeniz Havzası’ndan Afrika’ya, Asya’dan Pasifik’in küçük ada devletlerine kadar hiçbir ülke bundan azade değildir. 31 yıl önce Berlin’de düzenlenen ilk COP toplantımızdan bu yana önemli bir mesafe katettik.
Aldığımız sayısız karar bugün iklim değişikliğiyle mücadele fikrini tüm insanlığın gündemine dahil etti. Fikri zemindeki bu başarı uygulama noktasında maalesef aynı neticeyi veremedi. Oysa Paris Anlaşması’nda belirlenen hedeflere ulaşmadığımız her dakika karşı karşıya olduğumuz risk ve maliyetler artıyor. Önümüzde iki seçenek var. Yaz zorluklara bakıp şikayet edeceğiz ya da umuda sarılıp harekete geçeceğiz. Biz karanlığa yumruk sallamak yerine mum yakmayı tercih ettik. Türkiye olarak COP 31 Başkanlığını tam da bu anlayışla üstlendik.”
Erdoğan, konuşmasının son kısmını Gazze’ye ayırdı ve organizasyondaki ülkelere şu ifadelerle çağrı yaptı: “BM Genel Kurulu hitabımda da vurguladığım gibi Gazze’de sadece bir soykırım değil, aynı zamanda bir çevre-kıyım yaşanmıştır. Asırlık zeytin ağaçları kesildi, toprak kirletildi, su kirletildi, şehirler devasa birer enkaz yığınına çevrildi. Son birkaç gündür Gazze’den yine yürek yakan haberler geliyor. Gazze’de yok edilen altyapı, aşırı yağışlar ve sel felaketiyle birleşince on binlerce çadır, barınak sular altında kaldı. Altına sığınabilecekleri hiçbir çatısı olmayan yüz binlerce Gazzeli kardeşimiz, özellikle tir tir titreyen masum çocuklar, suların içinde, bu kış koşullarında, çoğu zaman anne-babasız olarak hayatta kalma mücadelesi veriyor.”
Bölgeye insanı yardımların ulaşması için geçişlere izin verilmesi gerektiğini vurgulayan Cumhurbaşkanı, “Gazzeli çocukların dramı üzerinden güç gösterisi yapmak çok açık konuşuyorum, zayıflıktır, acizliktir, hepsinden öte vicdansızlıktır” ifadelerini kullandı.
Albanese: “Artık Somut Adımları Derhal Atmak Zorundayız”
Avustralya İşçi Partisi lideri Anthony Albanese, Liderler Zirvesi’nde yaptığı konuşmasında dünyanın Paris Anlaşması’nın 1,5 derece hedefini aşacağını ortaya koyan son hedef aşımı raporuna dikkat çekti.
“Harekete geçmek adına bugünkü ve gelecek nesillere karşı tarihi ve vicdani bir sorumluluğumuz var” diyen Albenese şöyle devam etti: “İçinde bulunduğumuz on yıl kritik bir öneme sahip ve artık somut adımları derhal atmak zorundayız.”
Albanese, Avustralya’nın “üzerine düşeni yaptığını” belirterek, ülkenin yenilenebilir enerji konusundaki kayda değer başarısına dikkat çekti ve yenilenebilir enerjinin ülke elektriğinin yarısını karşıladığını ifade etti: “İklim eyleminin yarattığı fırsatları, bunlara en çok ihtiyaç duyan insanlarla paylaşmalıyız.”
Konferansa katılanlara Pasifik’in varoluşsal kaygılarına kulak vermeleri için çağrıda bulundu ve bu konuya da tıpkı siyasi hayatında olduğu gibi “hiç kimseyi geride bırakmama” anlayışıyla yaklaştığını belirtti. Elektrik santrallarında yakılan kömürün dünyadaki en büyük ikinci, çelik üretiminde kullanılan kömürün ise en büyük ihracatçısı Avustralya’nın lideri konuşmasında fosil yakıt kelimesini dahi kullanmadı.
Ahmed, Finansmana Erişim Konusunda Daha Fazla Destek İstedi
Albanese’den sonra sözü, gelecek yılki COP’a ev sahipliği yapacak olan Etiyopya’nın Başbakanı Abiy Ahmed aldı. Ahmed, ülkesinin milyonlarca ağaç dikme yönündeki çabasını övgüyle karşılayarak, bunun “bize doğayla uyum içinde yaşamayı ve çocuklarımıza ne bıraktığımızı önemsemeyi öğrettiğini” ifade etti.
Başbakan; Etiyopya’nın benzinli ve dizel araç ithalatını yasaklayarak ve yenilenebilir enerjiyi yaygınlaştırarak üzerine düşeni yaptığını, ancak finansmana erişim konusunda daha fazla desteğe ihtiyaç duyduğunu sözlerine ekledi.
Yüksek borçlanma maliyetlerinin gelişmekte olan ülkelerin iklim krizine karşı direnç kazanmasını engellediğini belirten Ahmed, “bunları düşürmenin kolektif güvenilirlik adına bir sınav olduğunu” sözlerine ekledi.
Lula, Diplomasiye Çağrıda Bulundu
Etiyopya’dan sonra konuşma sırası Brezilya’ya geçti. Geçen ayki seçimlerde iklim inkarcısı Flávio Bolsonaro’yu mağlup eden Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva jeopolitik odağın iklimden uzaklaşmasından yakınıyor. Lula, “Gelecek nesillerin hayatta kalmasından çok silahlar ve gümrük vergileri hakkında konuşmaya başladık. Enerji dönüşümü, bazı kesimler tarafından güvenliğin önünde bir engel olarak görülmeye başlandı” dedi.
Ayrıca “çok taraflı sistemin sahip olduklarını yok etme” çabalarını sert bir dille eleştirdi ve “kapıların kapandığı yerlerde pencereler açmak” için diplomasiye çağrıda bulundu.
Ülkesinin, Brezilya Dönem Başkanlığı’nın türünün ilk örneği niteliğindeki bir çıktısı olan fosil yakıtların ve ormansızlaşmanın sonlandırılmasına yönelik ulusal yol haritalarının benimsenmesi konusunda üzerine düşeni yapacağını da söyledi. Brezilya, sağlıklı bir gezegenin sürekliliğini savunmak için geri döndü” diyerek sözlerini tamamladı.
