EKOIQ
Dünyanın en genç ve Asya’dan sonra en kalabalık nüfusuna sahip olan Afrika, iklim krizinden, yoksulluğa, çatışmalardan gençlerin ve kadınların dışlanmasına kadar birçok sorunla boğuşuyor. 25 Mayıs Afrika Günü de tüm bu sorunlara dikkat çekerek sürdürülebilir kalkınma stratejisini kıta çapında yaygınlaştırmaya çağrıda bulunuyor.
Bundan 63 yıl önce Afrika ülkelerinin birlik, özgürleşme ve sosyoekonomik ilerleme yönündeki ortak hedeflerine vurgu yapmak amacıyla 25 Mayıs tarihi “Afrika Günü” olarak kutlanmaya başlandı. Bu tarih aynı zamanda 1963 yılında bugün Afrika Birliği olarak bilinen Afrika Birliği Örgütü’nün kuruluş tarihini simgeliyor.
Afrika Günü; yaklaşık 1,5 milyarlık nüfusuyla Asya’dan sonra en kalabalık kıta olan Afrika kıtasının tarihini, onun çeşitlilik içeren kültürleri aracılığıyla kutlama vesilesi haline geldi. Bu özel gün yalnızca bunlardan da ibaret değil. Afrika’nın sürdürülebilir, adil ve kapsayıcı bir gelecek kurma hedeflerinin tartışıldığı politik ve toplumsal bir platform görevi de görmeyi amaçlayan Afrika Günü’nün Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA’lar) ile bağı çok güçlü.
Bugün birçok Afrika ülkesi hâlâ yoksulluk, işsizlik ve gelir eşitsizliğiyle mücadele ediyor. Afrika Günü’nde sıkça vurgulanan kapsayıcı büyüme ve ekonomik dönüşüm hedefleri, “Yoksulluğa Son” ve “İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme” ile doğrudan ilişkili.
Kıtanın bir diğer özelliği de dünyanın ortalama yaş bağlamında en genç nüfusa sahip olması. Afrika’da nüfusun %60’tan fazlası 25 yaşın altındayken, kadınlar da kıta nüfusunun yarısından fazlasını oluşturuyor. Eğitim, dijital erişim ve genç istihdamı konuları Afrika Günü tartışmalarında önemli bir yer tutarken, tüm bu sorunlar, “Nitelikli Eğitim” ve “Eşitsizliklerin Azaltılması” başlıklı SKA’lar içinde önemli bir yer tutuyor.
Gençlerin ve Kadınlara Yönelik Fırsatlar Yetersiz
Yanı sıra bu özel gün kapsamında kadınların ve gençlerin ekonomik, siyasal ve toplumsal alanlardan dışlanmasının önüne geçilmesine dair stratejiler ve politikalar geliştirilmesi de teşvik edilmeye çalışılıyor.
Toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda da Afrika’nın durumu hiç iç açıcı değil. 2024 yılı verilerine göre yalnızca yedi Afrika ülkesinin parlamentosunda kadın temsil oranı %35’in üzerinde oldu. Bu yüzden Afrika Birliği kurumları son yıllarda kadın temsilini artırmaya yönelik politikaları özellikle öne çıkarmaya çalışıyor.
Afrika Günü’nün temel fikirlerinden birini de kıtasal dayanışma ve barış oluşturuyor. Kıta genelinde çatışmaların biri bitip diğeri başlarken, bu özel gün kapsamında çatışmaların azaltılması, demokratik yönetişimin ve güçlü kurumların oluşturulması da amaçlanıyor.
Gündem 2063’ün Hedefleri Büyük
Afrika Kıtası, iklim krizi nedeniyle de son derece kırılgan bir durumda. Kıta küresel emisyonlara görece az katkıda bulunmasına rağmen iklim değişikliğinden en fazla etkilenen bölgelerden biri olma özelliğine sahip. Kuraklık, gıda güvensizliği ve su krizleri nedeniyle Afrika Günü etkinliklerinde iklim adaleti sıkça gündeme getirilirken, “İklim Eylemi” SKA’sı, kıta için büyük bir önem taşıyor.
Tüm bu sorunlara ve hedeflere yönelik en kapsamlı çalışmayı ise Afrika Birliği yürütüyor. Birlik 2013 yılında “Gündem 2063” adlı uzun vadeli bir kalkınma stratejisini kabul etti. Bu strateji, kıta çapında entegrasyonun güçlendirilmesini, sürdürülebilir kalkınmayı desteklemeyi, yoksulluğu azaltmayı, gençler ve kadınlar için fırsat alanlarının artırılmasını ve kıta çapında barış ve güvenliği tesis etmeyi amaçlıyor.
Arzu Deniz Aksoy
