Gözümüzden Kaçmayanlar
Copernicus İklim Değişikliği Servisi’ne göre Batı Avrupa, ortalama 20,74 derece ile kayıtlardaki en sıcak haziran ayını yaşadı; DSÖ, Avrupa’yı etkisi altına alan rekor sıcak hava dalgasının gelecekte daha sık, daha uzun ve daha şiddetli yaşanacağını belirterek ülkeleri aşırı sıcakları bir halk sağlığı krizi olarak ele almaya çağırdı; Avrupa Ölüm İzleme Ağı’nın güncel verileri, Belçika’da haziran ayının sonundaki sıcak hava dalgasında %48 ile Avrupa’daki “en yüksek aşırı ölüm” oranının kaydedildiğini ortaya koydu. Bu oran, komşu ülkeler Fransa’da %23, Hollanda’da ise %13 olarak hesaplandı.
Gözde İVGİN
Güney Avrupa’da aşırı sıcaklar ve kuraklık orman yangınlarını da büyütüyor. Fransa ve İspanya’da yaklaşık 30 bin kişi tahliye edilirken, İspanya’da bazı bölgeler için ulusal acil durum ilan edildi. The Guardian, Akdeniz’de bazı bölgelerde deniz yüzeyi sıcaklığının 1991-2020 ortalamasının 5 derece üzerine çıktığını bildirdi.
*
Özbekistan’da etkili olan sıcak hava dalgasında hava sıcaklığı ülkenin güneyinde 48 dereceye kadar çıktı. Bazı bölgelerde ağır vasıtaların trafiği sınırlandırılırken, aşırı sıcaklardan etkilenen yerlerde anaokulları geçici olarak kapatıldı. Kırgızistan’da da sıcaklık 45 dereceye yükseldi, Bişkek Belediyesi yolları ve caddeleri suyla serinletti.
*
Yunanistan, su sıkıntısı çekilen Poros Adası’nda üç aylık olağanüstü hal kararı aldı. Almanya’nın Münih kentinde de uzun süren kuraklık ve artan tüketim nedeniyle özel havuzların doldurulması, yeşil alanların sulanması ve araçların yıkanması yasaklandı.
*
Avrupa Birliği’nin (AB) Copernicus İklim Değişikliği Servisi’ne göre Batı Avrupa, ortalama 20,74 derece ile kayıtlardaki en sıcak haziran ayını yaşadı. Bölgedeki sıcaklıklar 1991-2020 ortalamasının 3 dereceden fazla üzerine çıkarken, küresel ölçekte de Haziran 2026, ölçümlerdeki en sıcak ikinci haziran ayı oldu.
*
Avrupa Ölüm İzleme Ağı’nın (EuroMOMO) güncel verileri, Belçika’da haziran ayının sonundaki sıcak hava dalgasında %48 ile Avrupa’daki “en yüksek aşırı ölüm” oranının kaydedildiğini ortaya koydu. Bu oran, komşu ülkeler Fransa’da %23, Hollanda’da ise %13 olarak hesaplandı.
*
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yeni düzenlemesiyle, rüzgar enerjisi santrallarında türbinlerin kanat süpürme alanlarının “Tarımsal Niteliği Korunacak Alan” olarak planlanmasının önü açıldı. Buna göre yalnızca türbin platformları ve ulaşım yolları tarım dışı kullanım kapsamında değerlendirilecek; kanatların üzerinden geçtiği alanlarda ise tarımsal üretim devam edebilecek.
*
İTÜ Meteoroloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Orhan Şen, El Niño göstergelerinin temmuz ayı başı itibarıyla hızla güçlendiğini belirterek aşırı hava olaylarına karşı uyardı. Şen, sonbaharda El Niño etkisinin daha da artabileceğini, bunun da Avrupa ve Türkiye’de sıcak hava dalgaları ile ani su baskınları riskini yükseltebileceğini söyledi.
*
Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom’un Genel Müdürü Alexey Likhachev, Rus haber ajansı RİA Novosti’ye yaptığı açıklamada, Akkuyu Nükleer Güç Santralı’nın birinci ünitesine nükleer yakıt yüklenilmesi ve ünitenin devreye alınmasının sonbaharda planlandığını duyurdu.
*
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Avrupa’yı etkisi altına alan rekor sıcak hava dalgasının gelecekte daha sık, daha uzun ve daha şiddetli yaşanacağını belirterek ülkeleri aşırı sıcakları bir halk sağlığı krizi olarak ele almaya çağırdı. DSÖ Avrupa Direktörü Hans Henri Kluge, yaşanan sıcakların prova niteliğinde olduğunu, Avrupa’nın küresel ortalamadan iki kat daha hızlı ısındığını söyledi.
*
Temmuz başında yayımlanan analizler, dünyanın birçok bölgesinde sıcaklıkların tarihsel ortalamaların belirgin biçimde üzerine çıktığını ortaya koydu. Avrupa’daki sıcak hava dalgasının insan kaynaklı iklim değişikliği olmadan bu ölçüde gerçekleşmesinin neredeyse imkansız olduğu vurgulandı.
*
ABD yönetimi, nesli tehlike altındaki türlerin yaşam alanlarını koruyan düzenlemelerde önemli bir değişiklik yaptı. Çevre örgütleri, habitat tahribatının önünü açabilecek bu kararın kel kartal gibi birçok türün geleceğini olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.
*
Afrika Kalkınma Bankası’nın önde gelen iklim uzmanı, verdiği bir demeçte, yaklaşmakta olan “süper” El Niño’nun etkilenen Afrika ülkelerine toplamda 10 ila 20 milyar dolarlık bir darbe indirebileceğini ve ağır hasar gören bölgelerde kitlesel göçü tetikleyebileceğini söyledi.
*
Uganda’da koruma ekipleri, Murchison Falls Milli Parkı’nda yaşayan nesli tehlike altındaki Nubya zürafalarını, petrol faaliyetlerinin yoğunlaştığı bölgeden başka bir doğal yaşam alanına taşımaya başladı. Operasyon, Afrika’nın son yıllardaki en büyük yaban hayatı taşıma projelerinden biri olarak görülüyor.
*
Son 200 yılın en kurak temmuzunu yaşayan Kuzey Galler’de kuraklık ilan edildi. Nehir seviyeleri tarihin en dip seviyelerine inerken, uzmanlar Avrupa’da iklim değişikliğinin artık “istisna değil, yeni normal” yarattığını söylüyor.
*
Yeni araştırmalar birçok hayvan türünün kuzeye göç etmek yerine beklenmedik yönlere hareket ettiğini gösteriyor. Bu durumun, koruma planlarının yeniden yazılmasını gerektirebileceğine dikkat çekiliyor.
*
Parazitler ve bağırsak kurtlarının ekosistem için oynadığı kritik rol üzerine hazırlanan yeni çalışma büyük ilgi gördü. Uzmanlara göre bu canlılar yok olursa ekolojik denge bozulabilir.
*
Depozitosu Olan Ambalajlar uygulaması, 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye’nin 81 ili ve 973 ilçesinde uygulanmaya başladı. Depozito İade Sistemi kapsamında belirli büyüklüğün üzerindeki zincir marketler başta olmak üzere alışveriş merkezleri, üniversiteler, belediye hizmet binaları, kamu kurumları ve toplu ulaşım merkezlerinde depozito iade üniteleri hizmet veriyor.
*
İsveç hükümeti, “sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS‘ın giysi, ayakkabı, kozmetik, mutfak gereçleri ve diğer gündelik tüketici ürünlerinde kullanımının 1 Ocak 2028’den itibaren tüm ülkede yasaklanacağını açıkladı.
*
Hollanda’da hükümet, uzun süredir etkisini gösteren kuraklık, yüksek sıcaklıklar ve ülkedeki Ren ve Maas nehirlerinde su seviyelerinin düşmesi nedeniyle “fiili su kıtlığı” ilan etti.
EKOIQ
