EKOIQ
Yeterli konuta erişim, insan onurunun, güvenliğinin ve refahının temel unsurlarından biri. Buna karşın günümüzde hâlâ küresel olarak ciddi bir konut krizi yaşanıyor. Dünyada 3 milyardan fazla insan yeterli konuta erişemezken 1,1 milyardan fazla insan kayıt dışı yerleşimlerde yaşıyor. Bu yıl 5 Ekim tarihine denk gelen Dünya Habitat Günü, 2026 kampanyası boyunca “Herkes için Yeterli Konut” başlığıyla, konut hakkını gerçeğe dönüştürmek için gerekli politika, ortaklık ve pratik çözümlere dikkat çekiyor.
Her yıl ekim ayının ilk pazartesi günü “Dünya Habitat Günü” olarak kabul edilirken, bu yıl 5 Ekim tarihine denk gelen bu özel günün 2026 teması, “Herkes için Yeterli Konut” olarak belirlendi.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, 17 Aralık 1985’te herkesin insanca yaşayabileceği bir yere sahip olması gerektiği düşüncesini desteklemek amacıyla önemli bir adım attı ve BM İnsan Yerleşimleri Komisyonu’nun tavsiyesi üzerine “Dünya Habitat Günü”nü resmen kabul etti.
Dünya Habitat Günü’nün ortaya çıkışında, hızlı kentleşme ve kentlerde yaşayan insanların barınma koşulları temel meselelerden biri oldu. BM, habitat kavramını sadece doğal yaşam alanı anlamında değil; kentler, kasabalar ve insanların yaşamlarını sürdürdükleri fiziksel ve sosyal çevre anlamında da kullanırken, Dünya Habitat Günü’nün gündemi de zaman içinde, konut ve barınma hakkından; sürdürülebilir kentleşme, kentsel yoksulluk, altyapı, su ve sanitasyon, ulaşım, yeşil alanlar, iklim değişikliği, afetlere dayanıklılık ve kent planlamasına varan bir çerçevede genişledi.
Dünya Habitat Günü genel olarak, kentleşmenin beraberinde getirdiği sosyal, ekonomik ve çevresel sorunların tartışılmasını ve bu sorunlara çözümler getirilmesini teşvik etmeyi amaçlıyor. Herkesin güvenli erişilebilir ve yeterli konuta sahip olmasının temel bir hak olduğunu hatırlatmayı amaçlayan bu özel gün, bir yandan da hükümetlerden yerel yönetimlere ve STK’lara, akademiye ve kent sakinlerine kadar uzanan bir paydaşlar silsilesiyle kentlerin geleceklerinin şekillendirilmesinde ortak sorumluluğu öne çıkarmayı hedefliyor.
3 milyarı Aşkın İnsan Yeterli Konuta Erişemiyor
Dünya Habitat Günü, bu yılki temasıyla konut hakkını gerçeğe dönüştürmek için gerekli politika, ortaklık ve pratik çözümlere dikkat çekmeye çalışıyor.
Yeterli konuta erişim, insan onurunun, güvenliğinin ve refahının temel unsurlarından birini oluşturmasına rağmen dünya hâlâ ciddi bir konut krizi yaşamaya devam ediyor. Öyle ki günümüzde 3 milyardan fazla insan yeterli konuta erişemiyor; 1,1 milyardan fazla insan kayıt dışı yerleşimlerde yaşıyor ve yüz milyonlarca insan evsizlik deneyimi yaşıyor. Üstelik bu durum, çatışmalar, afetler ve iklim değişikliği nedeniyle daha da ağırlaşıyor. Özellikle kırılgan durumdaki insanlar çoğu zaman en büyük risklerle karşı karşıya kalırken, toparlanmak için en az kaynağa sahip oluyor.
Kapsayıcı Yaklaşımlarla Hareket Edilmesi Gerekiyor
Dünya Habitat Günü’nün 2026 teması, yeterli konuta erişimin sağlanmasının, düşük gelirli hanelerin, evsizlik yaşayan insanların, kriz ve afetlerden etkilenen toplulukların ve yerinden edilme riski altındaki kişilerin ihtiyaçlarına yanıt veren kapsayıcı yaklaşımlar gerektirdiğini vurguluyor.
Bunun yanı sıra güvenli arazi kullanım hakkı, iyi planlanmış ve gerekli hizmetlere sahip mahalleler ile sosyal, kamuya ait, kiralık, kooperatif, topluluk öncülüğündeki ve piyasa temelli modeller de dahil olmak üzere daha geniş bir konut seçenekleri yelpazesine ihtiyaç duyulduğu ifade ediliyor. Ayrıca konut çözümlerinin, çevresel açıdan sürdürülebilir, iklim değişikliğine dayanıklı ve kültürel açıdan uygun olması gerektiğinin de özellikle altı çiziliyor.
