Gözümüzden Kaçmayanlar
UNICEF’in yayımladığı Çocukların İklim Riski Raporu’na göre, dünya genelinde çocukların yaklaşık yarısı sağlıklarını, eğitimlerini ve yaşamlarını tehdit eden sıcak hava dalgaları, sel, fırtına ve kuraklık gibi en az üç iklim tehlikesine aynı anda maruz kalıyor; Temiz enerji ticareti 2025’te 479 milyar dolara ulaşarak, gümrük tarifeleri ve jeopolitik gerilimlere rağmen yeniden artış gösterdi; Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) yeni raporuna göre, mevcut eğilimlerin sürmesi halinde hayvancılıkta kullanılan antimikrobiyal ilaç miktarı 2040 yılına kadar yıllık 143 bin tonu aşarak 2019 seviyesine göre yaklaşık %30 artacak.
Climate Central’ın yeni analizine göre, yüksek nem barındıran tehlikeli derecedeki sıcak günlerin yıllık ortalama sayısı 1970’lerdeki 10 günden 2016-2025 döneminde 23 güne yükseldi; bu günlerin 19’u doğrudan insan kaynaklı iklim kriziyle bağlantılı. Yine iklim değişikliği nedeniyle bir yıl içinde yaşanan tehlikeli ölçüde nemli sıcak günlerin sayısı ise 1970’lere kıyasla altı kat daha yüksek.
*
Türkiye’de 2026’nın ilk beş ayında yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi, geçen yıla göre %32 artarak 87 TWh olarak gerçekleşti. Bu miktar, tüm zamanların en yüksek seviyesi olarak kaydedildi. Bu sayede, yenilenebilir kaynakların toplam üretimdeki payı ilk beş ayda %61 ile son 26 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
*
Norveç, bir ilke imza atarak ilkokullarda yapay zeka (YZ) kullanımını yasaklama kararı aldı. Gerekçe olarak YZ’nın çocukların öğrenme yeteneğine olumsuz etki yapması gösterildi. Norveç, 2024 yılında okullarda disiplini sağlama amacıyla akıllı telefonları da yasaklamıştı.
*
BloombergNEF’in (BNEF) 2026 Elektrikli Araç Görünümü raporuna göre, dünya genelinde bu yıl 23 milyondan fazla elektrikli otomobil satılması bekleniyor. Bu rakam, 2025’e göre %11 artış anlamına geliyor ve küresel otomobil satışlarının %27’sinin elektrikli araçlardan oluşacağı öngörülüyor.
*
Bonn’da düzenlenen ara dönem iklim müzakereleri sürecinde, aralarında İklim Ağı bileşenlerinin de bulunduğu 94 sivil toplum kuruluşu, COP31 Başkanı Murat Kurum ile Müzakerelerden Sorumlu Başkan Chris Bowen’a fosil yakıtlardan çıkış konusunda cesur ve güçlü adımlar atılması çağrısında bulundu.
*
UNICEF’in yayımladığı Çocukların İklim Riski Raporu’na göre, dünya genelinde çocukların yaklaşık yarısı sağlıklarını, eğitimlerini ve yaşamlarını tehdit eden sıcak hava dalgaları, sel, fırtına ve kuraklık gibi en az üç iklim tehlikesine aynı anda maruz kalıyor; yüksek gelirli ülkelerde yaşayanlar da dahil olmak üzere neredeyse tüm çocuklar en az bir iklim tehlikesiyle karşılaşıyor.
*
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 2026-2030 döneminde küresel sıcaklıkların rekor seviyelerde kalacağını ve 2031’den önce yeni bir sıcaklık rekorunun kırılmasının muhtemel olduğunu açıkladı; bu dönemde en az bir yılın sanayi öncesi seviyelerin 1,5 derece üzerine çıkma olasılığı %91 olarak hesaplandı. Yapılan güncellemeye göre, 2026 ila 2030 yılları arasında bir yılın, kayıtlara geçen en sıcak yıl olan 2024’ü geçmesi olasılığı ise %86.
*
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) yeni raporuna göre, mevcut eğilimlerin sürmesi halinde hayvancılıkta kullanılan antimikrobiyal ilaç miktarı 2040 yılına kadar yıllık 143 bin tonu aşarak 2019 seviyesine göre yaklaşık %30 artacak.
*
ABD’de New York, Connecticut, Maine, Massachusetts, New Jersey, Rhode Island ve Vermont eyaletleri, Trump yönetiminin TotalEnergies ile yaptığı yaklaşık 928 milyon dolarlık anlaşmanın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek dava açtı.
*
COP31 gündemi kapsamında Kahramanmaraş’ın Elbistan ve Pazarcık, Elazığ’ın Karakoçan, Diyarbakır’ın Çınar ve Mardin’in Derik ilçelerinde toplam sekiz yeni Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) ilan edildi.
*
Temiz enerji ticareti 2025’te 479 milyar dolara ulaşarak, gümrük tarifeleri ve jeopolitik gerilimlere rağmen yeniden artış gösterdi. BloombergNEF verilerine göre bu, bir önceki yıla kıyasla %1’lik sınırlı bir yükselişe işaret ediyor. Artışta güneş enerjisi, bataryalar, elektrikli araçlar ve şebeke ekipmanlarına yönelik güçlü talep etkili oldu.
*
Banking on Climate Chaos raporuna göre dünyanın en büyük 65 bankası 2025’te fosil yakıt sektörüne 906 milyar dolar finansman sağladı. Bu, bir önceki yıla göre %8 artış anlamına geliyor. JPMorgan Chase 58 milyar dolarla yine en büyük fosil yakıt finansörü oldu.
*
Greenpeace’in yayımladığı Küçük Plastikler, Büyük Sorun başlıklı rapor, plastik ağızlıklı poşetlerde satılan bazı bebek gıdalarında paket başına 11 bini aşan mikroplastik parçacığı bulunduğunu ortaya koydu.
*
İspanya’da mayıs ayında görülen olağan dışı yüksek sıcaklıklar nedeniyle 101 kişinin hayatını kaybettiği belirtildi. Bu rakam, 2015’te kayıtların tutulmaya başlamasından bu yana mayıs ayları içinde en yüksek seviye oldu. Başta Fransa olmak üzere İspanya, İngiltere ve Belçika’da rekor seviyelere ulaşan sıcaklıklar; eğitimden ulaşıma, sağlıktan altyapı hizmetlerine kadar hayatı olumsuz etkilerken, Avrupa genelinde 300 kişi sıcaklığa bağlı olaylarda hayatını kaybetti.
*
Londra Climate Action Week sürerken sıcaklıklar 39°C’ye yaklaşınca, BM Genel Sekreteri António Guterres şu cümleyi kurdu: “London isn’t just calling, it’s cooking” (Londra artık sadece çağırmıyor, adeta pişiyor). Bu cümle birkaç saat içinde dünya medyasının ortak başlığı oldu. İklim zirvelerinde konuşulan riskler ilk kez toplantı salonlarının dışında, katılımcıların bizzat yaşadığı bir gerçekliğe dönüştü.
*
H5N1’in vahşi kuşlarda görülmesinin ardından bilim insanları bunu yalnızca bir sağlık sorunu değil,” gerçek bir vahşi yaşam acil durumu” olarak tanımladı. Durum, bazı endemik kuş türleri için ciddi tehdit oluşturuyor.
*
Greenpeace Türkiye’nin yayımladığı Türkiye’de Kömürün Gizli Maliyeti raporuna göre, kömür kullanımının yıllık toplam maliyeti 592 milyar lirayı geçiyor; bu tutar hane başına yaklaşık 21.500 lira ek yük oluşturuyor. Raporda kömüre verilen desteklerin yıllık 133,7 milyar lira, sağlık ve çevre maliyetlerinin 398,1 milyar lira, yenilenebilir alternatiflere göre oluşan ek maliyetlerin ise 60,1 milyar lira olduğu ifade ediliyor.
EKOIQ
EkoIQ Editör