EKOIQ
Her yıl 12 Haziran tarihinde Uluslararası Çalışma Örgütü’nün önderliğinde dünya çapında etkinlikler düzenlenen Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü ile çocukların çalıştırılmasını engellemeye yönelik çabalar teşvik edilmeye çalışılıyor. TÜİK’in 2024 verilerine göre, 2020’de %16,2 olan 15-17 yaş grubundaki çocukların iş gücüne katılma oranı %24,9’e yükseldi; yani dört çocuktan biri işçi olarak çalışıyor. Türkiye’de kayıt dışı olanlar da dahil olmak üzere 3,5 milyona yakın çocuk işçi bulunuyor.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), çocuk işçiliğinin küresel boyutuna dikkat çekmek ve bunu ortadan kaldırmak için gereken eylem ve çabaları vurgulamak amacıyla 2002 yılında 12 Haziran tarihinde, “Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü”nü başlattı. Birleşmiş Milletler (BM) ise bu günü doğrudan kurumsal olarak kabul etmiş olmasa da 2021 yılını “Çocuk İşçiliğinin Ortadan Kaldırılması Uluslararası Yılı” ilan etti ve bu konuda ILO’ya liderlik etme görevi verdi.
Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü ile hükümetler, işverenler, sendikalar, sivil toplum kuruluşları ve dünya genelinden milyonlarca insan bir araya gelerek çocuk işçiliğinin yarattığı sıkıntılara dikkat çekmeye çalışıyorlar.
Uluslararası Sözleşmelerin Tam Olarak Uygulanması Çağrısı Yapılacak
Bu özel günün 2025 teması ise çocuk işçiliğiyle mücadelede edinilen ilerlemeye odaklanacak, küresel çocuk işçiliği tahminleri ve eğilimleri açıklanacak. Ayrıca ILO’nun çocukların işe başlama yaşının belirli bir minimum sınırın altına düşmesini önlemeyi amaçlayan ve bu yaşı da genellikle 15 ile sınırlayan 138 No’lu Asgari Yaş Sözleşmesi’nin tam olarak uygulanması çağrısı yapılacak. Yanı sıra çocukları insanlık dışı, tehlikeli ve sömürücü işlerden acil ve etkili biçimde korumayı amaçlayan bir uluslararası sözleşme olan 182 No’lu En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliği Sözleşmesi’nin etkili şekilde uygulanması da istenecek.
Çocuk İşçiliğinde Türkiye’nin Karnesi Oldukça Kötü
Küresel anlamda zaman içinde çocuk işçiliğini azaltma yönünde önemli ilerlemeler kaydedilmiş olsa da son yıllarda küresel eğilimlerdeki tersine dönüş, çocuk işçiliğinin tüm biçimlerinin ortadan kaldırılması için acil ve birleşik eylemlere duyulan ihtiyacı ortaya seriyor.
Konu üzerine en son ve kapsamlı ILO tahminlerine göre, dünya çapında 160 milyon kadar çocuk, çocuk işçiliği mağduru. Üstelik bu çocukların 79 milyonu da tehlikeli işlerde çalışıyor. Afrika, hem çocuk işçiliği oranı açısından her beş çocuktan biriyle hem de çocuk işçi sayısı açısından ün üst sırada yer alıyor. Afrika’yı Asya ve Pasifik bölgeleri takip ediyor.
Çocuk işçiliğinde ülkemizin karnesi de oldukça kötü. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2024 verilerine göre, 2020’de %16,2 olan 15-17 yaş grubundaki çocukların iş gücüne katılma oranı %24,9’e yükseldi. Yani dört çocuktan biri işçi olarak çalışıyor. 2024’te 15-17 yaş grubunda 3 milyon 894 bin çocuk bulunurken, bunların 970 bini kayıtlı işçi olarak çalışıyor. Buna ek olarak 504 bin çocuk da mesleki eğitim merkezleri (MESEM) kapsamında işverenlerle çalışıyor.
Böylelikle toplamda dört yılda eklenen 377 bin kişiyle, çocuk işçi sayısı 1 milyon 474 bine ulaşıyor. Üstelik kayıt dışı çalıştırılan çocuklar da dikkate alındığında Türkiye’de çocuk işçi sayısının 3,5 milyona yaklaştığı tahmin ediliyor. Öte yandan Türkiye’de kaç çocuğun iş cinayetinde can verdiğine ilişkin resmi bir veri ise bulunmuyor.
