EKOIQ
COP31’de yayımlanan küresel güncelleme raporu, hükümetlerin emisyonları hızla azaltmaya başlamaları ve fosil yakıt endüstrisine verdikleri desteği bırakmaları gerektiğini gösteriyor. 1,5 derece sınırının aşılmasına dair bu yeni gerçeklik, artık asıl görevin bu aşımın büyüklüğünü ve süresini sınırlamak olduğu anlamına geliyor. Aksi takdirde dünya “geri döndürülemez bir aşım” noktasına doğru ilerleyecek.
Climate Action Tracker’ın (CAT) COP31’de yayımladığı küresel güncelleme raporuna göre, hükümetler emisyonları hızla azaltmaya başlamaz ve fosil yakıt endüstrisine verdikleri desteği bırakmazlarsa, dünya “geri döndürülemez bir aşım” noktasına doğru ilerleyecek.
1,5 derece sınırının aşılmasına dair bu yeni gerçeklik, artık asıl görevin bu aşımın büyüklüğünü ve süresini sınırlamak olduğu anlamına geliyor. İklim eyleminin temel ilkesi, 2100 yılına kadar küresel ısınmayı yeniden 1,5 derecenin altına çekmek ve sonrasında da ısınmanın düşmeye devam etmesini sağlamak olmalı.
Hükümetlerin bugün yürürlükte olan politikaları, 2100 yılına kadar 2,7 derecelik bir ısınmaya yol açacak. Bu seviye 2021-2024 dönemindeki durumla benzer. Hükümetler 2030 ve 2035 hedeflerine ulaşsa dahi küresel ısınma 2100 yılına kadar yine 2,6 derece seviyesinde kalacak ki bu da geçen yıla kıyasla hiçbir değişiklik olmadığı anlamına geliyor. Uzun vadeli hedefleri de içeren birleştirilmiş taahhüt ve hedefler ise 2100 yılında küresel ısınmanın 2,1 derece seviyesinde gerçekleşmesine yol açacak. Bu oran ise geçen yılki 2,2 dereceye kıyasla hafif bir düşüşe işaret ediyor. Tüm taahhütleri, kısa ve uzun vadeli hedefler ile net sıfır hedeflerini içeren CAT’in iyimser senaryosunda ise, 2100 yılında küresel sıcaklık artışı 1,9 derece seviyesinde sınırlanacak.
Olumsuz Tabloya Rağmen İklim Eyleminde İlerlemeye Dair İşaretler
CAT ortak kuruluşu Climate Analytics’in CEO’su Bill Hare, çalışmanın sonuçlarına dair şunları söyledi: “Hükümetlerin önündeki net seçim şu: Ya insanlığı aşılamaz ekonomik zararlara, aşırı sıcaklar ve iklim kaynaklı hastalıklardan kaynaklanan artan ölüm oranlarına ve uyum sağlayamayacakları felaketlere mahkum edecek şekilde fosil yakıt endüstrisini desteklemeye devam edecekler ya da halihazırda mevcut ve her zamankinden daha ucuz olan çözümlere yönelecekler.”
CAT, olumsuz tabloya rağmen iklim eylemindeki ilerlemeye dair kesin işaretler bulunduğunu da belirtti:
- 2025 yılında küresel ölçekteki tüm ek elektrik talebi temiz elektrikle karşılandı.
- Hindistan ve Çin yenilenebilir enerjiyi rekor bir hızla devreye aldı.
- Elektrikli araç (EV) benimsenme oranları yeni zirvelere ulaştı.
- Brezilya’nın Amazon ormanlarındaki ormansızlaşma keskin bir düşüş göstererek bazı bölgelerde kayıtların tutulmaya başlandığı tarihten bu yana en düşük seviyelere indi.
“Yenilenebilir Enerji ve Elektrifikasyonun Gerekliliği Hiç Bu Kadar Güçlü Bir Şekilde Ortaya Konmamıştı”
CAT ortak kuruluşu NewClimate Institute’tan Dr. Niklas Höhne de Hürmüz krizine atıfta bulunarak şunları söyledi: “Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının jeopolitik şoklara karşı ne kadar kırılgan olduğumuzu gözler önüne sermesiyle birlikte, yenilenebilir enerji ve elektrifikasyonun gerekliliği hiç bu kadar güçlü bir şekilde ortaya konmamıştı. Ayrıca küresel emisyonların bir zirve noktasına ve daha önce düşündüğümüzden çok daha hızlı bir düşüş sürecine girmek üzere olduğu görülüyor.”
Ancak CAT raporu, bu olumlu gelişmelerin henüz emisyon eğrisini yeterince hızlı bir şekilde aşağı çekmeye yetmediğine dikkat çekti. Artan enerji talebi ve yeni fosil yakıt altyapılarının inşa edilmesi, emisyonların yükselmeye devam etmesine yol açtı.
Kararlı eylem eksikliği, uzun vadeli küresel ısınmanın 2030 civarında 1,5°C sınırını aşmasının beklendiği anlamına geliyor. CAT, aşımı hâlâ ulaşılabilir olan en düşük seviyede tutmak için eylem hızının zamanla artması gerektiğini hesapladı: 2030 yılına kadar yıllık yaklaşık %4’lük emisyon azaltımından (%3-5 aralığında), 2030’ların ilk yarısında yıllık %7’ye (%6-9 aralığında) ve 2035–2050 döneminde yıllık %9’a (%6-15 aralığında) çıkılması gerekiyor. Gecikilen her yıl eğriyi daha da dikleştiriyor.
