Asya’nın İkonik Keçisi Tehdit Altında!

Orta ve Güney Asya’nın dağlık bölgelerinde yaşayan ikonik bir yaban keçisi türü olan markhorların korunmasına ve bölge için önemine dikkat çekmek amacıyla 24 Mayıs tarihi iki yıldır Uluslararası Markhor Günü olarak kabul ediliyor. Yaşam alanı kaybı, kaçak avcılık dahil yasa dışı avlanma ve iklim değişikliği günümüzde markhorlar için en büyük tehditleri oluşturuyor.

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu 2024 yılında nesli tehlikede olan bir yaban keçisi türünün adına atfen, 24 Mayıs tarihini “Uluslararası Markhor Günü” olarak kabul etti.

Boyları neredeyse 1,5 metreye ulaşabilen ve 100 kilogramdan fazla ağırlık taşıyabilen olağanüstü bir yaban keçisi olan markhor, Uluslararası Doğayı Koruma Birliği’nin Kırmızı Listesi’nde yer alıyor. 1992’den bu yana Nesli Tehlike Altındaki Yaban Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme listesine de eklenen markhor, 2014 yılında da “Tehdide Yakın” kategorisine dahil edildi.

Afganistan, Hindistan, Pakistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan topraklarında dağlık alanlarda yaşayan markhorlar için en büyük tehditler yaşam alanı kaybı, kaçak avcılık dahil yasa dışı avlanma ve iklim değişikliği. Ekolojik değerinin yanı sıra markhor, yerel ekonomiye katkı sağlayan değerli bir tür. Bu nedenle koruma çalışmalarını desteklemek, sürdürülebilir turizmi teşvik etmek ve ekonomik büyümeye katkı sağlamak için önemli bir fırsat sunarken “Uluslararası Markhor Günü” de koruma çabalarının tüm ekosisteme fayda sağlayacağına vurgu yapıyor.

Nitekim bundan 10-15 yıl öncesine kadar sayıları bir hayli az iken, koruma çalışmaları sonucunda bugün dünyada toplam yetişkin markhor sayısının 5,700’e kadar ulaştığı tahmin ediliyor. Ancak artan sıcaklıklarla birlikte, bölgenin en üst yırtıcısı olan kar leoparının ortadan kaybolduğu ve vaşak popülasyonunun arttığı görülürken bu durum doğal dengeyi bozuyor. Daha küçük yırtıcı olan vaşağın, markhor yavrularını avlama konusunda daha etkili olması nedeniyle markhorun yeni gen havuzunda bir azalmaya yol açacağı tahmin ediliyor.