EKOIQ
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Uluslararası Adalet Divanı’nın devletlere iklim kriziyle mücadelede yasal sorumluluk yükleyen danışma görüşünü 141 ülkenin desteğiyle kabul etti; Greenpeace Türkiye’nin yayımladığı “Türkiye’de Kömürün Gizli Maliyeti” raporuna göre, kömür kullanımının yıllık toplam maliyeti 592 milyar lirayı geçiyor ve bu tutar hane başına yaklaşık 21.500 lira ek yük oluşturuyor; Dünya genelinde aşırı hava olaylarını tetikleme potansiyeli olan Süper El Niño’nun gerçekleşme olasılığı %90’ın üzerine çıktı.
Gözde İVGİN
World Weather Attribution (WWA) verilerine göre, Ocak ve Nisan 2026 arasında küresel olarak 150 milyon hektardan fazla alan yandı. Bu, söz konusu dönem için kaydedilen en yüksek alan. En büyük yangın alanı Afrika’da kaydedilirken, Asya’da Hindistan, Çin, Laos, Myanmar ve Tayland’da da geniş çaplı orman yangınları çıktı. Bilim insanları ise El Niño’nun, yükselen sıcaklıklar ve kurak koşullarla birleştiğinde orman yangınlarını daha da kötüleştirebileceği konusunda uyardı.
*
Hindistan Başbakanı Narendra Modi, savaş nedeniyle derinleşen enerji krizi ve yükselen petrol fiyatlarının ardından halkına çağrıda bulundu ve Hindistan halkından bir yıl boyunca, hangi tören olursa olsun altın mücevher almamalarını, yakıt tüketimini azaltmalarını ve zorunlu olmayan yurt dışı seyahatlerinden vazgeçmelerini istedi.
*
Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) en büyük bağışçısı olan Norveç, kurumun çevre projelerine yönelik finansmanını geçici olarak durdurdu ve tüm anlaşmaları askıya aldı. Bu karar, özellikle 2022’den bu yana uzlaşma sağlanamayan Küresel Plastik Anlaşması müzakerelerine dair endişeleri de artırıyor.
*
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi 1 Temmuz’da ülke genelinde devreye giriyor. Buna göre, tüketiciler üzerinde DOA logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını iade ederek depozito bedellerini mobil uygulama üzerinden banka hesabına aktarabilecek, ATM’den çekebilecek veya alışverişte kullanabilecek.
*
World Weather Attribution (WWA) grubundan 15 araştırmacının analizine göre, Kanada, Meksika ve ABD’nin ev sahipliği yapacağı 2026 FIFA Dünya Kupası sırasında çok sayıda maç, futbolcular için güvenli kabul edilen sıcaklık sınırlarının üzerinde oynanacak. Çalışmada, 16 Dünya Kupası stadından yalnızca üçünde klima sistemi bulunduğu ve yüksek sıcaklık riski taşıyan maçların üçte birinden fazlasının üstü açık stadyumlarda oynanacağı ifade edildi.
*
Uluslararası Veri Merkezi Birliği’ne (IDCA) göre, ABD ve Birleşik Krallık’ta yapay zeka ve internet altyapısını besleyen veri merkezlerinin elektrik tüketimi, toplam tüketimin yaklaşık %6’sına ulaştı. Rapordaki verilere göre, bilgi işlem süreçleri için yüksek miktarda enerjiye ihtiyaç duyan veri merkezlerinin toplam güç ayakizi son iki yılda %36 oranında genişleme kaydetti.
*
UNEP tarafından yayımlanan yeni rapor; inşaat ve çeşitli amaçlar için yılda yaklaşık 50 milyar ton kum kullanıldığını ve mevcut gidişat doğrultusunda kum talebinin 2060 yılına kadar iki katına çıkmasının beklendiğini ortaya koydu. Kum, dünya genelinde sudan sonra en fazla sömürülen doğal kaynak olmasına rağmen kullanımı büyük ölçüde denetimsiz bir şekilde devam ediyor.
*
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Uluslararası Adalet Divanı’nın devletlere iklim kriziyle mücadelede yasal sorumluluk yükleyen danışma görüşünü 141 ülkenin desteğiyle kabul etti. Karara ABD, Suudi Arabistan, Rusya, İsrail ve Belarus dahil sekiz ülke karşı oy verdi. Türkiye’nin yanı sıra Hindistan, Katar ve Nijerya’nın da aralarında bulunduğu 28 ülke çekimser kaldı.
*
Greenpeace Türkiye’nin yayımladığı “Türkiye’de Kömürün Gizli Maliyeti” raporuna göre, kömür kullanımının yıllık toplam maliyeti 592 milyar lirayı geçiyor; bu tutar hane başına yaklaşık 21.500 lira ek yük oluşturuyor. Başka bir deyişle, raporun metodolojisine göre kömürün hane başına ekstra maliyeti her yıl bir emekli maaşından fazla.
*
2025 Pew araştırmasına göre, Türkiye’de yalnızca %17 iklim için yaşam tarzını değiştirmeye istekli, yani dokuz ülke arasında en düşük oran. Sosyal Etki Girişimcisi, Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi Arzu Deniz Aksoy, bu durumun iklim değişikliği hakkında toplumumuzun sahip olduğu bilginin sadece zihinsel bir veri olarak kaldığını, eyleme geçemediğini gösterdiğini belirterek, “nitelikli eğitime” ihtiyaç duyulduğuna dikkat çekiyor.
*
Dünya genelinde aşırı hava olaylarını tetikleme potansiyeli olan Süper El Niño’nun gerçekleşme olasılığı %90’ın üzerine çıktı. Uzmanlar, okyanuslardan atmosfere yönelecek bu devasa enerji aktarımının, bir bölgede kavurucu bir sıcaklığı tetiklerken, diğer bir bölgede şehirleri sular altında bırakabilecek aşırı yağışlara neden olabileceğini belirtiyor.
*
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki Ebola salgını tehdidini “yüksek”ten “çok yüksek” seviyesine çıkardı. Yetkililer, şu anda yaklaşık 750 şüpheli vaka ve 177 şüpheli ölüm olduğunu belirtiyor.
*
Nippon Foundation-Nekton Ocean Census araştırmasına göre, bilim insanları yalnızca son bir yıl içinde okyanuslarda 1000’den fazla yeni tür keşfetti. Yeni keşfedilen canlılar arasında “hayalet köpekbalığı” olarak anılan derin deniz canlıları, avını mikroskobik kancalarla yakalayan etçil sünger türleri ve sinir sistemi hastalıklarının tedavisinde kullanılabilecek toksinlere sahip yeni deniz solucanları da bulunuyor. Uzmanlara göre okyanus türlerinin yaklaşık %90’ı hâlâ keşfedilmeyi bekliyor.
*
Yeni yayımlanan küresel bir araştırmaya göre, iklim krizi nedeniyle dünya genelindeki bitki türlerinin %16’sına yakını yaşadıkları habitatların %90’ından fazlasını kaybetme riskiyle karşı karşıya. Araştırmacılar özellikle okaliptüs türleri, nadir yosunlar ve kurak bölgelere uyum sağlamış bitkilerin ciddi tehdit altında olduğunu belirtiyor.
*
Dünyanın en yaşlı kara hayvanı olarak kabul edilen yaklaşık 194 yaşındaki dev kaplumbağa Jonathan’ın öldüğüne dair sosyal medyada yayılan haberlerin bir kripto para dolandırıcılığı olduğu ortaya çıktı. Saint Helena Adası yetkilileri, Jonathan’ın sağlık durumunun iyi olduğunu açıklarken olay, sosyal medyada yanlış bilginin ne kadar hızlı yayılabildiğine dair yeni bir örnek olarak değerlendirildi.
