EKOIQ
Güney Pasifik, yükselen deniz seviyelerinin evleri tehlikeye atması, artan sıcaklıkların mercanlarda ağarmaya yol açması gibi ağır etkilerle küresel ısınmaya karşı dünyadaki en savunmasız bölgeler arasında bulunuyor. Dünyaya pre-COP’tan seslenen Pasifik liderleri ise zengin ülkelerden, “hayatta kalmalarına” yardımcı olacak daha fazla fon sağlamalarını talep ediyor.
Fiji’nin Nadi kentinde bu hafta düzenlenen pre-COP toplantıları, önümüzdeki ay Türkiye’de gerçekleştirilecek olan COP31 küresel iklim zirvesinin bir öncüsü.
Güney Pasifik, yükselen deniz seviyelerinin evleri tehlikeye atmasından artan sıcaklıkların mercanlarda ağarmaya yol açmasına kadar, küresel ısınmaya karşı dünyadaki en savunmasız bölgeler arasında yer alıyor.
“Başka Yerlerde Alınan Kararların Yükünü Biz Taşıyoruz”
Zirvede konuşan Papua Yeni Gine Başbakanı James Marape gazetecilere yaptığı açıklamada, konunun bir “ahlak” meselesi olduğunu söyledi: “Egemen sınırları olan uluslar, artık var olamama tehdidiyle karşı karşıya. Başka yerlerde alınan kararların yükünü biz taşıyoruz.”
Pasifik ülkeleri, iklim değişikliğinden en çok etkilenen ülkelere daha fazla destek sağlanması yönünde baskı yapmak için pre-COP platformunu kullanıyor. Avrupa Birliği’nin (AB) iklim eyleminden sorumlu Komiseri Wopke Hoekstra da gazetecilere yaptığı açıklamada, “Açıkçası yeterince güçlü adımlar atmıyoruz” dedi.
Ağustos ayında yayımlanan bir BM raporu, gelişmekte olan ülkelerin uyum sağlamak için 310 milyar ila 365 milyar dolara ihtiyaç duyduğunu, ancak 2023 yılında ellerinde yalnızca 26 milyar dolarlık uyum finansmanı bulunduğunu ortaya koydu.
Bölge Liderlerinin 500 milyon dolar Kaynak Sağlama Umudu
Bölge liderleri, 500 milyon dolar kaynak sağlama umuduyla Pasifik Dayanıklılık Fonu’nu (Pacific Resilience Facility) kursalar da şimdiye dek bunun yarısından daha azı için taahhüt alabildiler. Fiji çarşamba günü, söz konusu fon için 10 milyon dolarlık ek bir katkı sağladığını duyurdu. Fiji İklim Bakanı Lynda Tabuya, “Halkımızın hayatta kalmasına yardımcı olabilmemiz gerekiyor” diye konuştu.
Avustralya hükümeti de Papua Yeni Gine, Fiji, Kiribati ve Tuvalu’daki çok sayıda bölgesel yol ve iletişim altyapısı projesine 2 milyon ABD doları yatırım yapacağını bildirdi.
Avustralya İklim Bakanı Chris Bowen, bu paranın “özellikle erozyon ve yükselen deniz seviyelerinden etkilenen kıyı şeritlerine odaklanarak, bu ülkelerin iklim değişikliğine uyum sağlamasına yardımcı olacağını” belirtti.
Avustralya bu yılki iklim müzakerelerinin başkanlığını yürütüyor, ancak önemli bir kömür ihracatçısı rolü göz önüne alındığında iki yüzlülük suçlamalarıyla karşı karşıya kalıyor.
“1,5 Derece Hedefini Hayatta Tutun”
Ayrıca gündemin üst sıralarında, Pasifik liderlerinin dünyanın küresel ısınmayı sanayi öncesi döneme göre 1,5 derece ile sınırlandırma hedefine bağlı kalması yönündeki baskısı yer alıyor.
Bilim insanları, sanayi öncesi döneme kıyasla 1,5 derecenin üzerindeki bir ısınmanın ciddi riskler oluşturduğu konusunda hemfikir ve yaklaşık 200 ülke, 10 yıl önce küresel sıcaklık artışını bu güvenli eşikte tutmaya çalışmayı taahhüt etti.
Salı günü, bir düzineden fazla lider, ada ülkesi okyanus suları altında kalırsa 10.600 kişilik nüfusunu başka bir yere taşımak için şimdiden planlar yapan ve dünyanın en az ziyaret edilen ülkelerinden biri olan komşu Pasifik ülkesi Tuvalu’yu ziyaret etti.
2024 yılında yaşanan bir deniz sıcak dalgası, bölgedeki mercanların tahminen %99,9’unu yok etti. Tuvalu Başbakanı Feleti Teo konuk yetkililere, “Bu Tuvalu etkinliğinin amacı; siz liderlerin, iklim değişikliğinin etkilerinin en ön saflarında yer alarak iklim değişikliğini bizzat tecrübe etmeniz ve hissetmenizdir” dedi.
