EKOIQ
Ülkelerin iklim performansını değerlendiren yeni bir çalışmaya göre, COP31’in ev sahibi Türkiye, geçen seneye göre bir sıra gerileyerek 53. sırada yer aldı. Türkiye’nin performansı; seragazı emisyonları ve enerji kullanımı kategorilerinde “düşük”, iklim politikalarında “çok düşük”, yenilenebilir enerjide ise “ortalama” olarak değerlendirildi. Türkiye’nin iklim performansına yönelik eleştiriler arasında, fosil yakıtlardan çıkışa yönelik bir politikasının olmaması öne çıktı.
Germanwatch ve NewClimate Enstitüsü’nün yayımladığı 2027 İklim Değişikliği Performans Endeksi’nde (Climate Change Performance Index, CCPI 2027) COP31 ev sahibi Türkiye, geçen seneye göre bir sıra gerileyerek 53. oldu. CCPI 2027 kapsamında, 64 ülkenin yanı sıra Avrupa Birliği’nin (AB) de performansı değerlendirildi. İncelenen ülkeler, küresel seragazı emisyonlarının %90’ından fazlasından sorumlu.
Ülkelerin iklim performansı değerlendirilirken, seragazı emisyonları (%40), yenilenebilir enerji (%20), enerji kullanımı (%20) ve iklim politikaları (%20) dikkate alındı. İklim politikaları, ilgili ülkelerdeki uzmanlar tarafından değerlendirildi ve sürece yaklaşık 500 uzman katkı sundu.
Danimarka üst üste altıncı kez listenin zirvesinde yer aldı. Danimarka’nın dördüncü olduğu listede ilk üç sıra, hiçbir ülke yeterli performans sergilemediği için yine boş kaldı. Danimarka’yı sırasıyla Litvanya, Lüksemburg, Birleşik Krallık, Fas ve Şili takip ediyor. Birleşik Krallık, iyi performans sergileyen tek G20 ülkesi olarak öne çıktı.
CCPI 2027’de performansı en düşük ülkeler ise İran (68.), ABD (67.), Rusya (66.) ve Suudi Arabistan (65.) oldu. COP 31 Başkanı Türkiye’nin 53. olduğu sıralamada, COP 31 Müzakereler Başkanı Avustralya ise 54. sırada yer aldı.
Türkiye’nin performansı; seragazı emisyonları ve enerji kullanımı kategorilerinde “düşük”, iklim politikalarında “çok düşük”, yenilenebilir enerjide ise “ortalama” olarak değerlendirildi. Türkiye’nin performansına yönelik eleştiriler arasında, fosil yakıtlardan çıkışa yönelik bir politikasının olmaması öne çıktı. Çalışmada, “Yenilenebilir enerjide rekor büyümeye ve yeni Emisyon Ticaret Sistemi’ne karşın kömür, petrol ve gaz arama devam ediyor” dendi.
“Liderlik Önce Kendi Evinde Somut Adım Atmayı Gerektirir”
Türkiye’ye yönelik önemli talepler arasında fosil yakıtlardan çıkış açıklaması ve yeni kömür madenlerine ve santrallarına izin verilmemesi, adil geçiş yol haritası hazırlaması ve iklim hedefini güncelleyerek 2053 net sıfır hedefi ile uyumlu, güçlü bir emisyon azaltım hedefi benimsemesi yer alıyor.
“Hem Yeni Kömür Santralları Planlayıp Hem İklim Lideri Olunamaz”
Avrupa İklim Eylem Ağı (CAN Europe) İklim ve Enerji Politikaları Koordinatörü Özlem Katısöz, Türkiye’nin COP31 başkanlığıyla küresel iklim mücadelesine liderlik sorumluluğu üstlendiğinin altını çizdi: “Ancak liderlik önce kendi evinde somut adımlar atmayı gerektirir. Hem yeni kömür santralları planlayıp hem iklim lideri olunamaz. Türkiye’den COP31 sırasında, kömürden çıkış ve emisyon azaltımı başta olmak üzere iklim ve enerji politikalarını güçlendireceğine dair açık bir taahhüt bekliyoruz.”
“İklim Politikası Parça Parça Başarılı Olabilen Bir Süreç Değil”
Ekosfer Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Özgür Gürbüz ise Türkiye’nin COP31’e başkanlık yaptığı bir dönemde İklim Değişikliği Performans Endeksi’nde bir sıra geriye düşmesinin ve 64 ülke içinde 53’üncü olmasının önemli bir uyarı olduğundan bahsederek, “Türkiye yenilenebilir enerji hedeflerini artırıyor, mevzuatta değişiklikler yapıyor ancak bunların çoğu uygulama aşamasında fosil yakıtlar ve nükleer enerji gibi iklim eylemini geciktiren ya da doğrudan engelleyen etkenlere takılıyor. İklim politikası parça parça başarılı olabilen bir süreç değil, çarkların birlikte hareket etmesi gerek. Türkiye’nin artık ‘dostlar alışverişte görsün’den öteye geçen, emisyon azaltımı hedefleyen, fosil yakıtların payını ciddi oranda azaltan sağlam bir iklim politikasına ve uygulamaya ihtiyacı var. Böyle bir politika Türkiye’nin çevresel ve ekonomik hedeflerine de hizmet eder” dedi.
