EKOIQ
COP31 iklim zirvesi sırasında yayımlanan yeni bir rapora göre, iklim değişikliğine uyum ve dayanıklılığı destekleyen 10 öncelikli ürün ve hizmet alt pazarının toplam yıllık küresel büyüklüğü 1 trilyon doları aşıyor. Tarım, inşaat, sigorta, soğutma teknolojileri ve su yönetimi gibi alanlarda 2030’a kadar önemli büyüme fırsatları öne çıkıyor.
Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF), Boston Consulting Group (BCG) iş birliğiyle hazırladığı The Business of Adaptation: Building a Trillion-Dollar Market for Resilience başlıklı rapor, iklim değişikliğinin ekonomik etkilerine karşı geliştirilen ürün ve hizmetlerin oluşturduğu küresel pazarın büyüklüğünü ve gelişme potansiyelini ortaya koyuyor. Küresel ölçekte ortaya konulan bu eğilimler, Türkiye’de tarım, inşaat, sanayi, enerji, sigorta ve su yönetimi alanlarında faaliyet gösteren işletmeler açısından da potansiyel fırsatlara işaret ediyor. Rapor, 12 Kasım 2026’da Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) sırasında yayımlandı.
Rapora göre, iklim değişikliğine uyum ve dayanıklılık alanında öne çıkan 10 ürün ve hizmet grubunun toplam yıllık küresel pazar büyüklüğü halihazırda 1 trilyon doların üzerinde. İklim koşullarına dayanıklı tarımsal girdilerden yapı malzemelerine, sigorta ürünlerinden su ve enerji yönetimi sistemlerine kadar uzanan bu alanlarda talebin 2030’a kadar artması bekleniyor.
Araştırmada değerlendirilen bağımsız çalışmalar, iklim değişikliğine uyum için yapılan her 1 dolarlık yatırımın, önlenen kayıplar ve sağlanan ekonomik faydalar sayesinde 2 ila 43 dolar arasında getiri yaratabildiğine işaret ediyor. Buna karşın uyum finansmanı, toplam iklim finansmanının yalnızca %3’ünü oluşturuyor.
İklim koşullarına dayanıklı tarımsal girdilerin küresel pazar büyüklüğünün yıllık bileşik %6–7 büyümeyle 2030’da 340–400 milyar dolara, iklime dayanıklı yapı malzemeleri pazarının ise yıllık bileşik %6–8 büyümeyle 330–370 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
Aşırı sıcaklıklara karşı kullanılan aktif ve pasif soğutma çözümleri de önemli bir pazar oluşturuyor. Bu alanda özellikle binaların mekanik soğutma ihtiyacını azaltan pasif çözümler dikkat çekiyor. Pasif soğutma pazarının 2025 yılındaki 30–35 milyar dolarlık büyüklüğünden, yıllık bileşik %11–13 büyümeyle 2030’da 50–58 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
İklime Uyum Çözümlerinin Yaygınlaşmasının Önünde Beş Temel Engel Bulunuyor
Rapora göre, iklim kaynaklı risklere yönelik ihtiyaç her zaman satın alma talebine dönüşmüyor. İklim risklerinin yeterince fark edilmemesi veya yönetimine ilişkin sorumluluğun üstlenilmemesi, uygun çözümler hakkında bilgi eksikliği, ürün ve hizmetlere erişim ve uygulama güçlükleri, yatırımların ekonomik faydasının yeterince ortaya konulamaması ve yüksek başlangıç maliyetleri ile finansmana erişim sorunları, pazarın büyümesini sınırlayan beş temel engel arasında yer alıyor.
Araştırma, bu engellerin aşılması ve iklim değişikliğine uyum çözümlerine yönelik talebin artırılması için beş temel mekanizmaya işaret ediyor:
- Politika ve düzenlemeler,
- Teknoloji ve inovasyon,
- Veri, bilgi ve farkındalık,
- Talebin bir araya getirilmesi,
- Koordinasyon ile finansmana ve sermayeye erişimin kolaylaştırılması.
İklime Uyum, Şirketler için Ekonomik Dayanıklılık Meselesi
Araştırma, iklim değişikliğine uyum yatırımlarının yalnızca çevresel risklerin yönetimi açısından değil, şirketlerin üretim sürekliliği, varlıklarının korunması, tedarik zincirlerinin güvenliği ve maliyet yönetimi bakımından da önem kazandığını gösteriyor. Aşırı sıcaklıklar, su stresi, sel ve fırtına gibi risklere karşı geliştirilen çözümler; tarımsal verimliliğin korunmasından sanayi tesislerinde suyun yeniden kullanımına, binaların dayanıklılığından enerji arzının sürekliliğine kadar farklı ekonomik ihtiyaçlara yanıt veriyor.
Çalışma, iklim değişikliğine uyum çözümlerinde büyüyen talebin karşılanabilmesi için kamu kurumları, işletmeler ve finans kuruluşlarının birlikte hareket etmesinin önemini vurguluyor.
Sibel Bülay
