#ekoIQ | Sürdürülebilirlik Hakkında Her Şey
Çökme

COP31’de Müzakereler Çökme Noktasına Yaklaştı

Gelişmiş ülkelerin adil geçiş, uyum ve iklim finansmanı konularındaki ilerlemeyi engellemesi ve Azaltım Çalışma Programı’nın tehlikeye girmesiyle COP31 müzakereleri çöküşün eşiğine geldi.

 Bulut BAGATIR

Tablonun iç karartıcı olduğuna dikkat çeken uzmanlar, adil geçiş müzakerelerinin uçurumun eşiğinde olduğunu, iklim finansmanı müzakerelerinin ise tamamen çökebileceğini aktardı. Action International’dan Teresa Anderson, bugün yeni bir taslak metnin beklendiği Çerçeve Karar’daki maddelerin, müzakerelerin tıkandığı gerçeğini örtbas etmeye yetmeyeceğini aktardı.

“Uyum Finansmanı Hepimizin İklim Krizinden Birlikte Sağ Çıkmasının Yoludur”

Gelişmiş ülkeler uyum finansmanının üç katına çıkarılmasına karşı çıkarken iklim krizinin en ağır etkileriyle karşı karşıya kalan ülkeler ihtiyaç duydukları kaynakları talep ediyor.

“Uyum Finansmanı ‘olsa iyi olur’ denecek bir lüks değildir. Uyum, hepimizin bu iklim krizinden birlikte sağ çıkmasının yoludur” diyen Anderson, Avrupa Birliği’nin (AB) rolüne de dikkat çekti: “AB’nin kendine biçtiği iklim liderliği imajı ile sahadaki eylemleri arasında büyük bir fark var. Finansman olmadan iklim müzakereleri bir bütün olarak suya düşecek.”

COP müzakerelerinde iklim finansmanına ilişkin görüş ayrılıkları, yıllardır gündemin en zorlu başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. Bir tarafta borç yükü altında olan ve iklim krizinin etkilerini yaşayan gelişmekte olan ülkeler gerekli kaynakların sağlanmasını talep ederken diğer tarafta gelişmiş ülkeler yeni finansal yükümlülükler üstlenmekte isteksiz davranıyor. Antalya’da düzenlenen COP31’de bu gerilim, özellikle iklim değişikliğine uyum finansmanına yönelik müzakerelerde belirgin biçimde hissediliyor.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) yayımladığı son Uyum Açığı Raporu (Adaptation Gap Report), gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğine uyum ihtiyaçlarını karşılayabilmek için 2035 yılına kadar yılda yaklaşık 305 milyar ABD doları kaynağa ihtiyaç duyacağını ortaya koyuyor. Buna karşılık, bu ülkelere sağlanan uluslararası kamu kaynaklı uyum finansmanı 2024 yılında yalnızca 28,2-31,7 milyar ABD doları arasında kaldı. Bu miktar, 2023 yılına kıyasla sadece 1 milyar dolarlık bir artış anlamına geliyor. Başka bir deyişle gelişmekte olan ülkeler, ihtiyaç duydukları her 1 dolar için yaklaşık 10 sent finansman alabiliyor.

“Uyum Finansmanı, Güvenilir Bir COP31 Sonucunun Temel Yapı Taşıdır”

Oxfam Fransa’dan Selma Huart da gelişmiş ülkelerin iklim finansmanı gerçeği hakkında konuşmaktan kaçınmak için ellerinden geleni yaptıklarını vurguladı: “Ancak tek vücut bir cephe değiller. Bazı AB üyesi devletler iklim finansmanı üzerindeki tartışmaların önünü açmaya çalışıyor. Bu üye devletlerin 2 saat sonra ya da yarın değil, hemen şimdi öne çıkıp bu siyasi sinyalleri müzakere masasına koymaları gerekiyor. Uyum Finansmanı, güvenilir bir COP31 sonucunun temel yapı taşıdır. 2035 yılına kadar 120 milyar doları kaynak sağlamamız gerekiyor. Ayrıca, gerçek bir hedef taşıyan ve gelişmiş ülkelerin iklim finansmanı sağlama yükümlülüklerini nasıl yerine getireceklerini tartışmaya alan açan, somut bir İklim Finansmanı Çalışma Programı’na da ihtiyacımız var” dedi.

“İklim Krizi Herhangi Bir Diyaloğu Beklemiyor”

Climate Action Netwrok International’dan Janet Milongo ise, COP31’in son saatlerine girdiğini söylerken, “Taraflar, Azaltım Çalışma Programı’nın somut eylem mi ortaya koyacağına yoksa onlara sadece zaman mı kazandıracağına karar vermek zorunda. İklim krizi herhangi bir diyaloğu beklemiyor. Topluluklar yeni bir raporu daha beklemiyor. Uygulama açığı da bir sonraki COP’u beklemiyor” dedi.