EKOIQ
Çay üretimi dünya ölçeğinde milyonlarca küçük üreticiye istihdam ve gelir kapısı olma özelliğini taşıyor. Öte yandan çay, çok özel tarımsal ve ekolojik koşullarda yetişebildiği için bu koşulları iklim değişikliğinden sıklıkla etkileniyor. 21 Mayıs Dünya Çay Günü de 2026 yılı kampanyasında, üretimden tüketimine kadar çayın sürdürülebilirliğine vurgu yapıyor.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, 2019 yılında sürdürülebilir çay üretimi ve tüketimini destekleyen faaliyetlerin uygulanmasını teşvik etmek ve çay tarımının açlık ve yoksullukla mücadeledeki önemine dikkat çekmek amacıyla 21 Mayıs’ı “Dünya Çay Günü” olarak ilan etti.
Dünya Çay Günü; çayın kültürel mirasını, sağlık yararlarını ve ekonomik önemini kutlamak için bir fırsat sunarken, üretiminin de sürdürülebilir hâle getirilmesine yönelik çalışmaları teşvik etmeyi amaçlıyor. Böylece çayın insanlar, kültürler ve çevre üzerindeki olumlu etkilerinin gelecek nesiller boyunca devam etmesi hedefleniyor.
Çayın kökeni 5 bin yıldan daha eskiye uzansa da sağlık, kültür ve sosyoekonomik kalkınmaya olan katkıları bugün önemini korumaya hâlâ devam ediyor. Üstelik sudan sonra en fazla tüketilen içecek olma özelliğini de koruyor. Günümüzde çay, oldukça sınırlı coğrafi bölgelerde yetiştirilmekte olmakla birlikte geçimini çay sektöründen sağlayan küçük ölçekli çiftçiler ve aileleri de dahil olmak üzere milyonlarca insanı destekliyor.
Çay Üretimi İklim Değişikliğine Karşı Çok Hassas
BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) öncülüğünde gerçekleşen Dünya Çay Günü etkinliklerinde 2026 kampanya başlığı “Çayı Sürdürmek, Toplulukları Desteklemek” olarak belirlendi. Çay sektörünün, ekonomileri destekleyen ve sürdürülebilir tarım-gıda sistemlerine katkı sağlayan milyarlarca dolarlık bir sektör olduğuna dikkat çeken kampanya, çay sektörünün dünya genelinde milyonlarca yoksul aile için önemli bir istihdam ve gelir kaynağı oluşturarak sosyoekonomik kalkınmada hayati bir rol oynadığına vurgu yapıyor.
Çay, çok özel tarımsal ve ekolojik koşullarda yetişebildiği için bu koşulların iklim değişikliğinden sıklıkla etkilendiği de hatırlatılan temayla, sektörde merkezi bir role sahip olan küçük ölçekli çay üreticilerinin, iş modellerini ve üretim ortamlarını güçlendirebilmeleri ve karşılaştıkları zorlukların üstesinden gelebilmeleri için desteğe ihtiyaçları olduğu ifade ediliyor. Bu yüzden de ekinden bardağa uzanan verimli, şeffaf ve sürdürülebilir değer zincirlerinin hem insanlar hem de çevre için fayda sağlanmasının temel koşulu olduğu belirtiliyor.
Arzu Deniz Aksoy
