#ekoIQ | Sürdürülebilirlik Hakkında Her Şey
Gözümüzden

Haziran Ayında Gözümüzden Kaçmayanlar

Fransa’nın Nice kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler Okyanus Konferansı’nda, 95 ülkenin temsilcileri plastik kirliliğiyle mücadele edilmesini ve bağlayıcı adımlar atılmasını talep eden Nice Çağrısı’nı imzaladı; Mercy Corps’un yeni raporuna göre yer altı su seviyeleri son 10 yılda 30 metreye kadar düşen Kabil, mevcut durumun devam etmesi halinde, 2030 yılında suyu tamamen tükenen ilk modern şehir olabilir; Global Footprint Network (Küresel Ayakizi Ağı) tarafından her yıl hem küresel olarak hem de ülke bazında hesaplanan Limit Aşım Günü, bu yıl Türkiye için 18 Haziran’dı.

Gözde İVGİN

Yüzlerce çevre hukuku alanında uzman avukat, Yeni Zelanda hükümetine, emisyonları 2050 yılına kadar net sıfıra düşürme yönündeki “tehlikeli derecede yetersiz” planını gerekçe göstererek dava açtı. Böylelikle ülkenin emisyon azaltma planı ilk kez dava konusu oldu.

*

Avrupa Birliği’ne (AB) bağlı Copernicus İklim Değişikliği Servisi, bu yıl mayıs ayında dünyanın 15,79 derecelik ortalama yüzey sıcaklığıyla 1991-2020 ortalamasının 0,53 derece üzerine çıktığını, bu değerin sanayi öncesi dönem olarak kabul edilen 1850-1900 ortalamasından 1,4 derece fazla olduğunu açıkladı. Copernicus verilerine göre mayısta Türkiye, Ukrayna, Rusya’nın güneyi, Kuzey ve Orta Avrupa ortalamanın oldukça altında yağış aldı.

*

Dünya Bankası, gelişmekte olan ülkelerde artan enerji talebini karşılamak amacıyla nükleer enerji projelerine yönelik 2013’ten bu yana uyguladığı finansman yasağını kaldırma kararı aldı.

*

Greenpeace Türkiye’nin yurt genelinde yapılan pestisit analizlerinin açıklanması talebinin ardından Tarım ve Orman Bakanlığı “raporu ihbar kabul ederek” pestisit denetimlerini artırdığını açıkladı.

*

Fransa’nın Nice kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler Okyanus Konferansı’nda, 95 ülkenin temsilcileri plastik kirliliğiyle mücadele edilmesini ve bağlayıcı adımlar atılmasını talep eden Nice Çağrısı’nı imzaladı. Çağrıda her yıl yaklaşık 460 bin ton plastik üretildiği ve önlem alınmaması halinde plastik üretiminin 2060 yılına kadar üç katına çıkacağı belirtiliyor.

*

Mercy Corps’un yeni raporuna göre yer altı su seviyeleri son 10 yılda 30 metreye kadar düşen Kabil, mevcut durumun devam etmesi halinde, 2030 yılında suyu tamamen tükenen ilk modern şehir olabilir. Raporda, yaygın bir diğer sorun olarak su kirliliği de vurgulanıyor. Kabil’in yer altı suyunun %80’ine kadar olan kısmının yüksek seviyede kanalizasyon, tuzluluk ve arsenik içermesi nedeniyle güvenli olmadığı belirtiliyor.

*

Global Forest Watch’un, Maryland Üniversitesi verilerinden yararlanarak hazırladığı yıllık değerlendirme raporu orman kaybına ilişkin çarpıcı veriler sunuyor. Rapora göre geçtiğimiz yıl eşi benzeri görülmemiş sıcaklıkların yangınları tetiklemesi sebebiyle özellikle tropikal ve boreal ormanların küresel kaybı rekor seviyeye yükseldi. Bu durum 2023 yılında tüm hava yolculuğunun dört katından fazla emisyon salınmasına neden oldu.

*

OpenAI CEO’su Sam Altman, yapay zekanın enerji ve su tüketimini ilk kez net rakamlarla açıkladı. Her ChatGPT sorgusunun sadece bir ampul kadar enerji ve bir damlanın 15’te biri kadar su tükettiğini belirtti.

*

Bağımsız bilim insanlarından oluşan Environmental Working Group’un (EWG) 2004 yılından bu yana her yıl meyve ve sebzelerdeki pestisit kalıntısı analizlerine göre en fazla zararlı kimyasal içeren 12 taze gıdayı sıraladığı “Dirty Dozen” (Kirli Düzine) listesi yayımlandı. Listede en çok pestisit kalıntısı içeren taze gıdalar sırasıyla ıspanak, çilek, kale, hardal otu ve kara lahana, üzüm, şeftali, kiraz ve vişne, nektarin, armut, elma, böğürtlen, yaban mersini ve patates oldu.

*

Global Footprint Network (Küresel Ayakizi Ağı) tarafından her yıl hem küresel olarak hem de ülke bazında hesaplanan Limit Aşım Günü, bu yıl Türkiye için 18 Haziran’dı. Limit Aşım Günü dünya geneli içinse 24 Temmuz oldu. Bu hesaba göre Türkiye, kaynaklarını dünya ortalamasından daha hızlı tüketiyor.

*

Zeytin ağaçlarının kıyımının önünü açacağı gerekçesiyle eleştirilen torba kanun teklifi, yaklaşık 26 saat süren görüşmelerin ardından TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu’nda kabul edildi.

*

İstanbul Sanayi Odası, IPSOS iş birliğiyle hazırladığı İSO Sanayide Sürdürülebilirlik Eğilimi Araştırması’nın 2025 yılı sonuçlarını açıkladı. Türkiye genelinde 606 sanayi firmasının katılımıyla yapılan çalışmada, Türkiye genelinde sanayi firmalarının en yüksek skora ulaştığı alan 50,33 ile farkındalık oldu. Yaklaşım alanındaki skorları 31,91 olan sanayi firmalarının uygulama skoru ise 16,14 seviyesinde gerçekleşti.

*

Science Based Targets initiative (SBTi), otomotiv sektörüne özel ilk net sıfır standart taslağını duyurdu. Standart, hem otomobil üreticilerini hem de parça tedarikçilerini kapsıyor.

Gözümüzden Kaçmayanlar