EKOIQ
Deniz sıcaklıklarındaki artış; aşırı hava olaylarının şiddetlenmesine, deniz seviyelerinin yükselmesine ve deniz yaşamının zarar görmesine yol açarken, güncel veriler kutup bölgeleri dışındaki küresel deniz yüzeyi ortalama sıcaklığının 21,1 dereceye yükseldiğini gösterdi. Kaydedilen bu değer, Mart 2024’teki 21,09 derecelik önceki rekoru geride bıraktı.
Avrupa Birliği’ne (AB) bağlı Copernicus İklim Değişikliği Servisinin verilerine göre, kutup bölgeleri dışındaki küresel deniz yüzeyi ortalama sıcaklığı 21,1 dereceye yükseldi. Bu değer, Mart 2024’te kaydedilen 21,09 derecelik önceki rekoru geride bıraktı ve yılın bu dönemi için ortalamaların çok üzerinde gerçekleşti.
Deniz sıcaklıklarındaki artış; aşırı hava olaylarının şiddetlenmesine, deniz seviyelerinin yükselmesine ve deniz yaşamının zarar görmesine yol açıyor.
Okyanuslar Giderek Artan Bir Baskı Altında
Copernicus Başkan Yardımcısı Dr. Samantha Burgess, ortaya çıkan tablonun okyanusların giderek artan bir baskı altında olduğunu gösterdiğini söyledi. Burgess, El Niño ’nun sisteme ilave ısı kattığını ancak bu durumun onlarca yıldır süren insan kaynaklı küresel ısınmanın üzerinde gerçekleştiğini belirtti.
Veriler; şamandıralar, gemiler ve uydulardan alınan ölçümlerin birleştirilmesiyle yüzeyin 10 metre altındaki deniz sıcaklıklarına dayanılarak hesaplandı.
Rekor seviyedeki sıcaklık artışının zamanlaması bilim insanları tarafından özellikle dikkat çekici bulunuyor. Küresel deniz sıcaklıkları, Güney Yarımküre’deki yaz mevsiminin sonuna denk gelen mart veya nisan aylarında en yüksek seviyeye ulaşıyor.
El Niño Henüz Zirveye Ulaşmadı, Etkisini Güçlendirebilir
Güney Yarımküre, Kuzey Yarımküre’ye kıyasla daha geniş bir okyanus yüzeyine sahip olduğu için küresel deniz sıcaklığı ortalamaları üzerinde daha büyük bir etki yaratıyor. Okyanusların, doğal bir süreç olan El Niño hava olayının henüz zirve noktasına ulaşmadan bu seviyelerde ısınması endişelere neden oluyor.
Doğu ve orta tropikal Pasifik Okyanusu’nda yüzey sularının ısınmasına yol açan El Niño’nun etkisinin güçlenerek devam edeceği tahmin ediliyor. Bu durumun okyanus sıcaklıklarını daha da yukarılara taşıyabileceği değerlendiriliyor.
Okyanus Sıcaklık Rekoru Yeniden Kırılabilir
Southampton’daki Ulusal Okyanusal Grafik Merkezinden Dr. Jeremy Grist, rekorların şimdiden kırılmasının El Niño ’nun ulaştığı gücün erken bir göstergesi olduğunu ifade etti. Grist, mevcut şartlar altında okyanus sıcaklık rekorunun Mart veya Nisan 2027’de yeniden kırılabileceğini dile getirdi.
Pasifik bölgesinden uzaktaki deniz alanlarında da yüksek sıcaklıklar kaydediliyor. İngiltere ve Avrupa çevresinde de deniz sularının oldukça sıcak olduğu belirtiliyor. Plymouth Deniz Laboratuvarı Bilim Direktörü Prof. Tim Smyth, Manş Denizi’nin batısında deniz ısı dalgalarının uzun süredir devam ettiğini dile getirdi.
İnsan Kaynaklı İklim Değişikliğinin Açık Bir Sonucu
Bilim insanları, küresel ölçekte yaşanan bu ısınmanın insan kaynaklı iklim değişikliğinin açık bir sonucu olduğunu vurguluyor. Okyanuslar, fosil yakıt kullanımı nedeniyle atmosfere salınan seragazlarının hapsettiği fazla ısının %90’ından fazlasını emiyor.
Smyth, Copernicus verilerinin okyanus sıcaklıklarındaki endişe verici yükseliş trendini doğruladığını ekledi.
Isınan denizler, fırtınalara daha fazla nem ve enerji sağlayarak aşırı hava olaylarını besliyor. Kıyı bölgelerinde deniz meltemlerinin soğutucu etkisini azaltarak karadaki ısı dalgalarını şiddetlendiriyor. Ayrıca ısınan su genleşerek deniz seviyelerinin yükselmesine ve kıyı su baskınları riskinin artmasına yol açıyor.
Burgess, sıklaşan deniz ısı dalgalarının deniz ekosistemleri ve bu kaynaklara bağımlı topluluklar üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekti.
