EKOIQ
COP31’e, peyzajın iklim değişikliğine uyum planlarına ve yatırım kararlarına dahil edilmesi çağrısıyla katılan TMMOB Peyzaj Mimarları Odası, Uluslararası Peyzaj Mimarları Federasyonu’nun (IFLA) COP31 Pozisyon Belgesi’nde yer alan önerileri, Türkiye’deki planlama ve uygulama süreçleri açısından gündeme getirdi. IFLA ise iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik ve çölleşmeyle mücadeleye ilişkin üç Rio Sözleşmesi arasında ortak bir yaklaşım geliştirilmesini desteklemek üzere Uluslararası Peyzaj Sözleşmesi oluşturulması çağrısını COP31’e taşıdı.
Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nda (COP31) iklim taahhütlerinin uygulamaya nasıl geçirileceği ve bu uygulamaların nasıl finanse edileceği tartışılıyor. Uluslararası Peyzaj Mimarları Federasyonu’nun (IFLA) COP31 için yayımladığı pozisyon belgesi, bu tartışmayı kentlerin, kıyıların ve su havzalarının nasıl planlandığına bağlıyor. Belge, yağmur suyunu tutan, aşırı sıcakların etkisini azaltan ve ekosistemleri koruyan peyzajların, iklim değişikliğine uyum için gerekli altyapının bir parçası olarak ele alınmasını öneriyor.
“Planlama Kararları İklim Risklerini Doğrudan Etkiliyor”
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Yönetim Kurulu Başkanı Özay Yerlikaya, planlama kararlarının iklim risklerini doğrudan etkilediğini belirterek şunları söyledi: “Bir dere koridorunun korunup korunmayacağına, bir mahallenin ne kadarının geçirimsiz yüzeylerle kaplanacağına ya da insanların sıcak günlerde gölgeye erişip erişemeyeceğine ilişkin kararlar, o kentin sel ve aşırı sıcaklara ne ölçüde açık olacağını belirler. Bu yüzden iklime uyum, imar planı hazırlanırken ve yatırım bütçesi belirlenirken başlar. COP31’de savunduğumuz yaklaşım, peyzaj mimarlarının bu kararlara en başından katılması ve belediyelerin iklim risklerine en açık mahallelerden başlayarak uygulama yapabilecek teknik ve mali kapasiteye kavuşmasıdır. Yatırımın başarısını da ne kadar yağmur suyunun tutulduğu, gölgeye erişimin nerelerde arttığı ve bu iyileşmelerden kimlerin yararlandığı üzerinden değerlendirmeliyiz.”
Mavi-Yeşil Altyapı Sistemleri Ön Planda
IFLA’nın pozisyon belgesi, doğa temelli çözümlerin ulusal uyum politikalarına, kentlerin iklim eylem planlarına ve yatırım programlarına birlikte yansıtılmasını öneriyor. Bu yaklaşımda su yönetimiyle yeşil alan planlamasını bir araya getiren mavi-yeşil altyapı sistemleri öne çıkıyor. Yağmur suyunu geçici olarak tutabilen parklar, suyun toprağa sızmasına olanak veren yüzeyler ve birbirine bağlanan yeşil alanlar, mevcut kent dokusunda uygulanabilecek örnekler arasında yer alıyor. Belge, yerel yönetimlerin iklim finansmanına erişiminin güçlendirilmesini ve yatırımların iklim risklerine daha fazla maruz kalan toplulukların ihtiyaçları gözetilerek planlanmasını istiyor. Uygulamaların etkisinin ölçülebilir göstergelerle izlenmesi de belgenin önerileri arasında bulunuyor.
İklim Değişikliği, Biyoçeşitlilik Kaybı ve Arazi Bozulumuyla Mücadelede Peyzaj
IFLA, iklim değişikliği, biyoçeşitlilik kaybı ve arazi bozulumuyla mücadelede peyzajın ortak bir çalışma alanı olarak ele alınmasını savunuyor. Bir su havzasının korunması, su yönetimini ve taşkın riskini etkilerken doğal yaşam alanlarının sürekliliğine de katkı sağlayabiliyor. Federasyon, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik ve çölleşmeyle mücadeleye ilişkin üç Rio Sözleşmesi arasında ortak bir yaklaşım geliştirilmesini desteklemek üzere Uluslararası Peyzaj Sözleşmesi oluşturulması çağrısını COP31’e taşıyor.
