#ekoIQ | Sürdürülebilirlik Hakkında Her Şey
WWF

WWF: “Hükümetler Daha İleri ve Hızlı Adımlar Atmalı”

COP31’in ilk haftasında iklim finansmanı, uyum ve Azaltım Çalışma Programı’nın geleceği gibi kritik konularda henüz uzlaşma sağlanamadı. WWF, zirvenin ikinci haftasında ortaya konacak kararların iklim hedeflerindeki açığı kapatması, güvenilir finansman sağlaması, doğayı ve insanları iklim eyleminin odağına taşıması gerektiğini vurguluyor.

COP31’in ilk haftası, ülkelerin 1,5°C eşiğinin aşılmasının yaratacağı risklerin ve iklim eyleminin hızlandırılması gereğinin farkında olduklarına işaret eden gelişmelerle sona erdi. Ancak iklim finansmanı, uyum ve Azaltım Çalışma Programı’nın geleceği gibi kritik konularda henüz uzlaşma sağlanamadı. İkinci haftada bu ilk sinyallerin somut sonuçlara dönüştürülmesi gerekiyor.

“Farkındalık Uygulama Anlamına Gelmiyor”

COP31’in ilk haftasını değerlendiren WWF Küresel İklim ve Enerji Lideri ve COP20 Başkanı Manuel Pulgar-Vidal, “İlk hafta, hükümetlerin meselenin ciddiyetini anladığını gösterdi. 1,5°C eşiğinin aşılması, enerji dönüşümünün hızı ve doğanın rolü gündemde yer alıyor. Elektrifikasyon da öne çıkan başlıklardan biri. Ancak farkındalık, uygulama anlamına gelmiyor. Gelişmekte olan ülkelere yönelik finansman hâlâ yetersiz. Ayrıca elektrifikasyona yönelik her türlü taahhüdün güvenilir olabilmesi için yenilenebilir enerjiyle desteklenmesi gerekiyor. COP31’in başarılı bir sonuçla tamamlanması için vazgeçilmez olduğuna inandığım kararlılık, dayanışma ve ortak hareket etme ruhu henüz yeterince ortaya çıkmış değil. Bu hafta Antalya’ya gelecek bakanlar, müzakerelerdeki bu ruhu karar aşamasından gerçek eyleme geçişi sağlayacak biçimde ileri taşımalı. Daha azıyla yetinemeyiz” dedi.

Yanıt, Emisyonların Hızla, Derinlemesine ve Kalıcı Biçimde Azaltılmasını İçermeli

COP’un temel siyasi sonuçlarını bir araya getiren çatı kararına yönelik müzakerelerde, önemli meseleler şimdiden gündeme taşındı. Bunlardan biri, küresel sıcaklık artışının geçici olarak 1,5°C eşiğini aşmasına nasıl yanıt verileceği. WWF bu konuda net bir yaklaşım benimsiyor: Yanıt, emisyonların hızla, derinlemesine ve kalıcı biçimde azaltılmasını içermeli; bunun yanı sıra dayanıklılığın güçlendirilmesini, kayıp ve zararlarla mücadeleyi ve özellikle gelişmekte olan ülkelerde uyum çalışmalarına yönelik finansmanı da kapsamalı.

Elektrifikasyon Taahhüdü Yenilenebilir Enerjiyle Desteklenmeli

Enerji de ilk hafta en çok tartışılan konulardan biri oldu. Çok sayıda ülke yenilenebilir enerjinin yaygınlaştırılması, enerji verimliliğinin artırılması, elektrik şebekeleri ve enerji depolama kapasitesinin geliştirilmesi ve fosil yakıtlardan çıkış için somut ilerleme sağlanması yönünde çağrıda bulunurken bazı ülkeler bu konularda tereddütlü bir tutum sergiledi. Bazı ülkeler ise ulusal egemenlik gerekçelerini öne sürerek yenilenebilir enerji, elektrifikasyon, fosil yakıtlar ve benzeri önlemlere yönelik her türlü atfa güçlü biçimde karşı çıktı.

COP31 Başkanlığı’nın öncülük ettiği Elektrifikasyon Taahhüdü, zirvenin öne çıkan başlıklarından biri oldu ve tartışmalara yön verdi. Bu gelişme, Eylem Gündemi’nin daha dinamik bir yapıya kavuşması açısından olumlu bir işaret. Ancak WWF, bu taahhüdün yenilenebilir enerjiyle desteklenmesi gerektiğinin altını çiziyor.

İlk haftanın önemli gelişmelerinden biri de COP30 Başkanlığı’nın Fosil Yakıtlardan Çıkış Yol Haritası’nı açıklaması oldu. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, yol haritasının önemini şu sözlerle vurguladı: “Fosil yakıtlardan çıkışın hızlandırılması, küresel sıcaklık artışının 1,5°C eşiğini aşmasını sınırlamak ve daha temiz, daha güvenli, şoklara karşı daha az kırılgan ekonomiler inşa etmek açısından temel öneme sahip. Bu rapor, ileriye dönük yolun belirlenmesine katkı sağlıyor.”

COP31’de doğa başlığı da deniz ve orman temaları üzerinden gündemde daha fazla yer buluyor. Görüşmelerde okyanus temelli çözümlerin potansiyeli kabul görüyor ve okyanusların BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamındaki çalışmalarda daha güçlü biçimde ele alınmasının önü açılıyor. Ayrıca 2030 Yılına Kadar Ormansızlaşmayı ve Orman Bozunumunu Durdurma ve Tersine Çevirme Yol Haritası’nın önemine ilişkin farkındalık da artıyor.

“Finansman Konusunda Hâlâ Yeterli İlerleme Kaydedilmiş Değil”

WWF İklim ve Enerji Politikaları Başkanı Fernanda de Carvalho da ilk haftayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı: “COP31’in ilk haftası, temkinli bir iyimserlik için bazı nedenler ortaya koydu. 1,5°C eşiğinin aşılmasına yanıt verilmesi, enerji dönüşümünün hızlandırılması ve doğanın iklim krizine karşı mücadelenin temel unsurlarından biri olarak kabul edilmesi konusunda siyasi uzlaşının ilk işaretlerini görüyoruz. Ancak insanları ve gezegenimizi korumak için bu işaretlerden daha fazlasına ihtiyacımız var. Daha güçlü iklim eylemini mümkün kılan temel araçlardan biri olan finansman konusunda hâlâ yeterli ilerleme kaydedilmiş değil. İkinci hafta için Antalya’ya gelecek bakanlar, bu yönelimi somut kararlara dönüştürmeli; iklim hedeflerindeki açığı kapatmalı, gelişmekte olan ülkelere güvenilir finansman sağlamalı, fosil yakıtlardan çıkışı hızlandırmalı ve doğayı iklim eyleminin merkezine yerleştirmeli. COP31, nihayetinde gündeme taşıdığı konularla değil, burada alınan kararların insanlar ve doğa için gerçek bir fark yaratıp yaratmadığıyla değerlendirilecek.”

Görüşmelerde, emisyon azaltımı, iklim değişikliğine uyum, kayıp ve zararların karşılanması ile finansman, teknoloji ve kapasite geliştirme gibi uygulama araçları başta olmak üzere birçok alanda önemli eksikliklerin devam ettiği kabul ediliyor.

WWF, hükümetlere ilk haftada yakalanan ivmeyi somut kararlara dönüştürme çağrısında bulundu: “Artık önemli olan hangi konuların müzakere masasında yer aldığı değil, ülkelerin bu konularda ne yapmayı taahhüt ettiği.”