Yeni “Sürdürülebilirlik” Tanımı TDK Genel Türkçe Sözlük’e Eklendi

Türkiye COP31’e ev sahipliği yapmaya ve küresel iklim gündeminde önemli bir rol üstlenmeye hazırlanırken, “sürdürülebilirlik” kavramının Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük’teki tanımı genişletildi. SKD Türkiye’nin girişimiyle ve Sabancı Üniversitesi iş birliğiyle hazırlanan başvuru sonucunda, kavramın yeni tanımı “Gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama imkanlarına zarar vermeden bugünün ihtiyaçlarını karşılamayı içeren yaklaşım” olarak sözlüğe eklendi.

Kasım ayında gerçekleşecek COP31’de küresel iklim müzakerelerine ev sahipliği yapmaya hazırlanan Türkiye, iklim politikalarının şekillendirilmesinde önemli bir rol üstlenecek. Bu süreçte sürdürülebilirlik kavramının çevresel, sosyal, ekonomik ve yönetişimsel boyutlarını kapsayan güncel ve ortak bir tanıma sahip olması, kamu, özel sektör, akademi ve toplumun aynı kavramsal çerçevede hareket etmesi açısından önem taşıyor. Bu ihtiyaçtan hareketle İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye), Sabancı Üniversitesi ile birlikte kapsamlı bir bilimsel çalışma yürüttü.

SKD Türkiye üyelerinin katkılarıyla şekillenen Sürdürülebilirlik Tanım Seferberliği çalışması kapsamında, Sabancı Üniversitesi tarafından sürdürülebilirlik kavramının tarihsel gelişimi, ulusal ve uluslararası kullanımı ile günümüzde kazandığı anlam kapsamlı bir bilimsel araştırmayla incelendi. Akademik yayınlardan kamu politikalarına, sözlüklerden kurumsal raporlara kadar geniş bir veri setine dayanan çalışma, kavramsal çerçeve analizi, yapı geçerliliği ve kavramsal haritalama gibi bilimsel yöntemlerle desteklendi. Araştırma sonucunda hazırlanan yeni tanımın Türk Dil Kurumu tarafından değerlendirilmesinin ardından, “sürdürülebilir” ve “sürdürülebilirlik” kelimelerinin yeni tanımları Güncel Türkçe Sözlük’te yerini aldı.

Sözlüğe İki Yeni Sürdürülebilirlik Tanımı Eklendi

Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük’te bugüne kadar yalnızca “Sürdürülebilir olma durumu” tanımıyla yer alan “sürdürülebilirlik” kavramının kapsamı genişletildi. Güncellemeyle birlikte kavrama “Gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama imkanlarına zarar vermeden bugünün ihtiyaçlarını karşılamayı içeren yaklaşım” anlamı eklenirken; ekonomi alanına özgü üçüncü bir tanım da ilk kez sözlüğe girdi. Buna göre sürdürülebilirlik, ekonomi terimi olarak “Herhangi bir sistemin işleyişi ve gelişimi çerçevesinde bugünün ihtiyaçlarını karşılarken gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılama imkanlarını tehlikeye atmadan değer ve dayanıklılık yaratma gerekliliğini içeren toplumsal, ekonomik, çevresel ve yönetişimsel sorumluluk ilkesi” olarak tanımlandı. “Sürdürülebilir” sıfatı ise “Aynı düzeyde veya biçimde devam ettirilebilen” olarak tanımlanırken, ikinci anlamı “Gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama imkanlarına zarar vermeden bugünün ihtiyaçlarını karşılayabilen (sistem, yöntem, yaklaşım…)” olarak sözlüğe girdi.

Sürdürülebilirlik Bütünleşik Bir Stratejik Kavram Olarak Tanımlandı

Çalışmada öncelikle SKD Türkiye üyesi 185 şirketle gerçekleştirilen anketle, sürdürülebilirlik kavramına ilişkin yaklaşımları elde edildi. Yapılan değerlendirmeler, SKD Türkiye üyelerinin sürdürülebilirliği yalnızca “süreklilik” anlamıyla sınırlı görmediklerini; çevre koruma ekseninin yanı sıra insan, ekonomi ve etik yönetim ilkeleriyle bütünleşik bir stratejik kavram olarak tanımladıklarını ortaya koydu. Bunun yanı sıra 2012-2025 dönemini kapsayan ulusal ve uluslararası medya içerikleri, akademik yayınlar, kamu politikaları, mevzuat metinleri, sözlük karşılaştırmaları ve kurumsal raporlar incelendi.

Sabancı Üniversitesi akademisyenlerinin yürüttüğü süreçte sürdürülebilirlik tanımlarının çözümlenmesi için kavramın içsel tutarlılığını ve dışsal ilişkilerini inceleyen iki aşamalı bir kavramsal çerçeve analizi yürütüldü. Yapı geçerliliği, nomolojik ağ analizi ve kavramsal haritalama yöntemleri kullanılarak, sürdürülebilirlik kavramının günümüzde kazandığı anlam bütüncül biçimde değerlendirildi. Elde edilen bulgular doğrultusunda hazırlanan yeni tanım, Türk Dil Kurumu’nun değerlendirmesi sonucunda kabul edilerek Güncel Türkçe Sözlük’e eklendi.