EKOIQ
Uluslararası Yaşlılar Günü, bu seneki “Uzun Yaşam Çağı: Daha Uzun Yaşamlar için Sistemleri Yeniden Düşünmek” başlıklı teması ile artan yaşlanan nüfus gerçekliğine vurgu yapıyor. Yanı sıra sağlık başta olmak üzere, yaşlı nüfusun temel ihtiyaçlarını karşılamak adına mevcut sistemlerde değişiklikler yapılması çağrısında bulunuyor.
Uluslararası Yaşlılar Günü, 2026 kampanyasında, sağlıklı ve güvenli bir yaşlılık için mevcut sistemlerin yeniden ele alınması gerektiğini vurguluyor. Aralık 1990’da Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nda 1 Ekim tarihi “Uluslararası Yaşlılar Günü” olarak kabul edildi.
Yaşlı insanların haklarının ve onurlarının korunmasına odaklanan bu özel gün, yaş ayrımcılığıyla mücadeleyi, sağlık ve sosyal korumaya erişimin güçlendirilmesini, yaşlı insanların toplumsal ve ekonomik yaşama aktif katılımının sağlanması ile bağımsız ve sağlıklı yaşlanmanın desteklenmesini hedefliyor.
Söz konusu hedefler, 1991’de kabul edilen BM Yaşlılık İlkeleri ile 2002’de kabul edilen Madrid Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı gibi uluslararası belgelerle de destekleniyor.
Uzun Yaşam Çağına Ayak Uydurmak
Uluslararası Yaşlılar Günü’nün 2026 teması ise “Uzun Yaşam Çağı: Daha Uzun Yaşamlar için Sistemleri Yeniden Düşünmek” olarak belirledi. Temayla insanların artık daha uzun yaşamalarının yalnızca yaşam süresini uzatmakla sınırlı kalmadığına dikkat çekiliyor. Bununla birlikte daha uzun yaşamanın, aynı zamanda sağlıklı, güvenli, onurlu, üretken ve topluma katılımı mümkün kılacak hale getirilmesi için mevcut sistemlerin yeniden ele alınması gerektiği de vurgulanıyor.
Bu bağlamda başta sağlık sistemleri olmak üzere uzun süreli bakım hizmetlerinde, sosyal güvenlik ve sosyal korumada, çalışma hayatında, yaşam boyu öğrenme konusunda, konut ve ulaşımda ve yaşlıların bağımsızlığını destekleyen fiziksel ve sosyal çevrelerde, yaşlılara yönelik düzenlemelerin artırılması çağrısı yapılıyor.
2050’de 60 Yaş Üzeri Nüfus 2 milyarı Geçecek
Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) verilerine göre, 60 yaş ve üzerindeki insanların sayısı, 1995’te yaklaşık 541 milyondu ve 2025’te bu sayı, 1,2 milyara ulaşarak iki katından fazla arttı. Bu sayının 2050’de 2,1 milyara ulaşması beklenirken, 2080 yılına gelindiğinde ise 65 yaş ve üzerindeki insanların sayısının 18 yaşın altındaki çocukların sayısını aşacağı öngörülüyor.
Küresel yaşam beklentisi ise 2025 yılında 73,5 yıla ulaştı. Bu, 1995’e kıyasla 8,6 yıllık bir artış anlamına geliyor. 80 yaş ve üzerindeki insanların sayısı ise daha da hızlı artıyor. Bu grubun 2030’ların ortalarında bebeklerin sayısını aşması ve 265 milyona ulaşması bekleniyor.
Nüfuslar yaşlandıkça, özellikle yaşlı insanlarda bağımlılık ve engelliliğin başlıca nedenlerinden biri olan demans gibi hastalıkların yaygınlaşmasıyla birlikte sağlık hizmetlerine ve sosyal desteğe olan ihtiyaç da hızla artıyor. Dolayısıyla Uluslararası Yaşlılar Günü, artan bu ihtiyaçların karşılanabilmesi için uzmanlaşmış bakım hizmetlerinin büyük önem taşıdığının özellikle altını çiziyor.
