EKOIQ
Yeni bir araştırmanın sonuçları, Arktik buz erimesindeki yavaşlamanın geçici olduğunu ve deniz buzlarının, 2024 ila 2025 yılları arasında, %5,8 oranında küçüldüğünü gösterdi. Bilim insanları ise deniz buzu kaybının durmadığına dikkati çekerek bu kaybın “ısınan bir iklim altında” devam ettiğini vurguladı.
Geçen yaz yayımlanan bir çalışmada araştırmacılar, Arktik’te eriyen deniz buzlarının son 20 yılda yavaşladığını ve 2005-2024 döneminde deniz buzu alanında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma kaydedilmediğini ortaya koymuştu. Üstelik aynı dönemde küresel sıcaklıkların artmış olması göz önüne alındığında, bu bulgu şaşırtıcıydı.
Ancak araştırmacılar, deniz buzlarının erimesini sınırlayan okyanus akıntılarındaki doğal dalgalanmaların, küresel sıcaklıklardaki artışın etkisini muhtemelen dengelediğini belirtti. Bunun yalnızca geçici bir soluklanma dönemi olduğunu vurgulayan araştırmacılar, önümüzdeki 5 ila 10 yıl içinde buz erimesinin yeniden başlayacağının ve uzun vadeli ortalamanın yaklaşık iki katı hızla ilerlemesinin son derece muhtemel olduğunu ifade etti.
Azalma Hızındaki Yavaşlama Sona Erdi
İki yıl sonra yayımlanan yeni çalışma, deniz buzlarındaki azalma hızındaki yavaşlamanın artık sona erdiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, deniz buzu örtüsüne ilişkin en güncel uydu gözlemlerini kullanarak, 2005-2024 dönemindeki yavaşlamanın “kalıcı değil, geçici” olduğunu tespit etti.
Makalenin başyazarı ve Southampton Üniversitesi Okyanus ve Yer Bilimleri Bölümü’nden Dr. Duo Chan, “2020’lerin başında bir duraklama gibi görünen durumun, artık uzun vadeli gerileme eğilimi içindeki geçici bir yavaşlama olduğu anlaşılıyor” dedi.
Deniz buzlarının yıllık minimum seviyesine ulaştığı eylül ayında ölçülen buz alanı, uydu ölçümlerinin başladığı 1979 yılından bu yana yarı yarıya azaldı. Araştırmacılar, 2024 ila 2025 yılları arasında Arktik deniz buzlarının %5,8 oranında küçüldüğünü belirledi. Bu, şimdiye kadar kaydedilen en büyük yıllık kış dönemi deniz buzu kaybı olarak kayıtlara geçti.
“Mevcut Isınma Koşulları Altında Mümkün ve Beklenebilir Bir Gelişme”
Çalışmanın ortak yazarlarından ve Southampton Üniversitesi’nde görev yapan Dr. Alessandro Silvano ise 2025 yılında görülen bu keskin düşüşün olağan dışı olduğunu, ancak Arktik’teki mevcut ısınma koşulları altında fiziksel olarak mümkün ve beklenebilir bir gelişme olduğunu söyledi.
Kış dönemindeki deniz buzları, nispeten sıcak Arktik Okyanusu ile çok daha soğuk atmosfer arasında bir yalıtım tabakası görevi gördüğünden, buz miktarındaki azalma daha fazla okyanus ısısı ve neminin atmosfere geçmesine yol açacak.
Araştırmanın yazarlarına göre bu durum, basınç sistemlerini, fırtınaların gelişimini ve büyük ölçekli atmosfer dolaşımını etkileyebilecek. Dolayısıyla daha Güney’deki bölgelerin hava koşulları üzerinde de sonuçlar doğurabilecek.
“İklim Krizine İlişkin Önemli Bir Uyarı”
Chan, çalışmanın devam eden iklim krizine ilişkin önemli bir uyarı niteliği taşıdığını belirterek şunları söyledi: “Arktik deniz buzlarındaki değişimin uzun vadeli yönü, kısa süreli toparlanmalar nedeniyle geçici olarak gözden kaçabilir. Ancak 2025 ve 2026 yıllarında görülen düşük kış dönemi deniz buzu seviyeleri, Arktik’teki deniz buzu kaybının durmadığını açıkça gösteriyor ve bu kayıp, ısınan bir iklim altında devam ediyor.”
